<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD Journal Publishing with OASIS Tables v3.0 20080202//EN" "journalpub-oasis3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:oasis="http://docs.oasis-open.org/ns/oasis-exchange/table" xml:lang="en" dtd-version="3.0" article-type="research-article">
  <front>
    <journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher">EJM</journal-id><journal-title-group>
    <journal-title>European Journal of Mineralogy</journal-title>
    <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">EJM</abbrev-journal-title><abbrev-journal-title abbrev-type="nlm-ta">Eur. J. Mineral.</abbrev-journal-title>
  </journal-title-group><issn pub-type="epub">1617-4011</issn><publisher>
    <publisher-name>Copernicus Publications</publisher-name>
    <publisher-loc>Göttingen, Germany</publisher-loc>
  </publisher></journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.5194/ejm-34-573-2022</article-id><title-group><article-title>Non-destructive determination of the biotite crystal chemistry using Raman
spectroscopy: how far we can go?</article-title><alt-title>Non-destructive determination of the biotite crystal chemistry</alt-title>
      </title-group><?xmltex \runningtitle{Non-destructive determination of the biotite crystal chemistry}?><?xmltex \runningauthor{S. Aspiotis et al.}?>
      <contrib-group>
        <contrib contrib-type="author" corresp="yes" rid="aff1">
          <name><surname>Aspiotis</surname><given-names>Stylianos</given-names></name>
          <email>stylianos.aspiotis@uni-hamburg.de</email>
        <ext-link>https://orcid.org/0000-0001-5638-3571</ext-link></contrib>
        <contrib contrib-type="author" corresp="no" rid="aff2">
          <name><surname>Schlüter</surname><given-names>Jochen</given-names></name>
          
        <ext-link>https://orcid.org/0000-0002-9570-4451</ext-link></contrib>
        <contrib contrib-type="author" corresp="no" rid="aff3">
          <name><surname>Redhammer</surname><given-names>Günther J.</given-names></name>
          
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author" corresp="no" rid="aff1">
          <name><surname>Mihailova</surname><given-names>Boriana</given-names></name>
          
        <ext-link>https://orcid.org/0000-0003-0504-7521</ext-link></contrib>
        <aff id="aff1"><label>1</label><institution>Fachbereich Erdsystemwissenschaften, Universität Hamburg,
Grindelallee 48, 20146 Hamburg, Germany</institution>
        </aff>
        <aff id="aff2"><label>2</label><institution>Museum der Natur Hamburg – Mineralogie, Leibniz-Institut zur Analyse des
Biodiversitätswandels (LIB), Grindelallee 48, 20146 Hamburg, Germany</institution>
        </aff>
        <aff id="aff3"><label>3</label><institution>Fachbereich Chemie und Physik der Materialien, Paris-Lodron
Universität Salzburg, 5020 Salzburg, Austria</institution>
        </aff>
      </contrib-group>
      <author-notes><corresp id="corr1">Stylianos Aspiotis (stylianos.aspiotis@uni-hamburg.de)</corresp></author-notes><pub-date><day>9</day><month>December</month><year>2022</year></pub-date>
      
      <volume>34</volume>
      <issue>6</issue>
      <fpage>573</fpage><lpage>590</lpage>
      <history>
        <date date-type="received"><day>8</day><month>July</month><year>2022</year></date>
           <date date-type="rev-recd"><day>18</day><month>October</month><year>2022</year></date>
           <date date-type="accepted"><day>9</day><month>November</month><year>2022</year></date>
      </history>
      <permissions>
        <copyright-statement>Copyright: © 2022 Stylianos Aspiotis et al.</copyright-statement>
        <copyright-year>2022</copyright-year>
      <license license-type="open-access"><license-p>This work is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License. To view a copy of this licence, visit <ext-link ext-link-type="uri" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/</ext-link></license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022.html">This article is available from https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022.html</self-uri><self-uri xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022.pdf">The full text article is available as a PDF file from https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022.pdf</self-uri>
      <abstract><title>Abstract</title>

      <p id="d1e119">Raman spectroscopy combined with electron microprobe analysis as well as
Mössbauer spectroscopy was applied to a series of 18 samples along the
phlogopite (KMg<inline-formula><mml:math id="M1" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>AlSi<inline-formula><mml:math id="M2" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M3" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M4" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>)–annite
(KFe<inline-formula><mml:math id="M5" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>AlSi<inline-formula><mml:math id="M6" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M7" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M8" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>) join to establish a truly
non-destructive method for crystallochemical characterization of biotite
(A<inline-formula><mml:math id="M9" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M10" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>T<inline-formula><mml:math id="M11" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M12" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>X<inline-formula><mml:math id="M13" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>, M<inline-formula><mml:math id="M14" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M15" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> M1M2M2). The Raman
scattering arising from the framework (15–1215 cm<inline-formula><mml:math id="M16" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) and OH-stretching
phonon modes (3000–3900 cm<inline-formula><mml:math id="M17" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) was used to build up correlation trends
between the Raman spectral features and crystal chemistry of biotite. We
show that (a) the contents of <inline-formula><mml:math id="M18" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg, <inline-formula><mml:math id="M19" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M20" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, and
<inline-formula><mml:math id="M21" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M22" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> contents can be quantified with a relative error of
<inline-formula><mml:math id="M23" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 6 %, <inline-formula><mml:math id="M24" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 6 %, and <inline-formula><mml:math id="M25" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 8 %,
respectively, by combining the integrated intensities of the OH-stretching
peaks assigned to various M1M2M2 local configurations with the wavenumber of
the MO<inline-formula><mml:math id="M26" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vibrational mode near 190 cm<inline-formula><mml:math id="M27" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>; (b) the <inline-formula><mml:math id="M28" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti content
can be estimated from the peak position and FWHM (full width at half maximum) of the second strongest
TO<inline-formula><mml:math id="M29" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring mode at <inline-formula><mml:math id="M30" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 680 cm<inline-formula><mml:math id="M31" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, with a precision of
22 %; (c) the content of <inline-formula><mml:math id="M32" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si can be estimated from the position of
the second peak related to TO<inline-formula><mml:math id="M33" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring vibrations near 650 cm<inline-formula><mml:math id="M34" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>; (d) for phlogopite the <inline-formula><mml:math id="M35" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al content can indirectly be calculated by knowing
the amount of <inline-formula><mml:math id="M36" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si, whereas for annite it is hindered by the plausible
presence of <inline-formula><mml:math id="M37" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M38" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>; (e) the <inline-formula><mml:math id="M39" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K content can be quantified by
the position of the peak generated by T-O<inline-formula><mml:math id="M40" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>-T bond-stretching-and-bending vibration at <inline-formula><mml:math id="M41" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 730 cm<inline-formula><mml:math id="M42" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>; and (f) interlayer-deficient biotites and F-rich phlogopite can be identified via
their unique OH-stretching Raman peaks around 3570 cm<inline-formula><mml:math id="M43" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and 3695 cm<inline-formula><mml:math id="M44" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, respectively. Our results show a potential tool for
non-destructive quantitative estimations of the major (Mg, Fe, Si, Al, K)
and minor (Ti) elements of the crystal chemistry of the biotite mineral
group by using a non-destructive technique such as Raman spectroscopy,
although its sensitivity is generally lower than that of electron microprobe
analysis and therefore cannot detect trace elements. This is fundamental
within the framework of cultural heritage where samples cannot be powdered
or disassembled.</p>
  </abstract>
    </article-meta>
  </front>
<body>
      

<sec id="Ch1.S1" sec-type="intro">
  <label>1</label><title>Introduction</title>
      <p id="d1e561">Phyllosilicates can be found in a variety of cultural-heritage objects such
as clay tablets (e.g., Uchida et al., 2015), seals (Zazoff, 1983), earth
pigments (e.g., Hradil et al., 2011; Corradini et al., 2021), blotting sand
(e.g., Milke, 2012), archeological decoration-related ceramics (e.g., Bersani
and Lottici, 2016; El Halim et al., 2018), inscribed gems (e.g., Wang et al.,
2013; Bersani and Lottici, 2016; Mihailova et al., 2021, and references
therein), and in general as weathering products on the surface of common
rock-forming silicate minerals (e.g., Velbel, 1993). To achieve a detailed
insight into the locality and provenance of such cultural-heritage objects
(e.g., Bersani and Lottici, 2016; Mihailova et al., 2021), the determination
of the mineral/phase composition as well as of the crystal chemistry within
each single mineral constituent is necessary.</p>
      <p id="d1e564">Commonly, the crystallochemical characterization of minerals is carried out
through wavelength-dispersive electron microprobe analysis (WD-EMPA) and
X-ray diffraction (XRD). However, such analytical methods require special
sample preparation, which is highly undesirable or even prohibitive from the
viewpoint of cultural heritage, due to the uniqueness of the examined
sample. X-ray fluorescence (XRF) reflection is a well-known method for
non-destructive chemical characterization of samples, but the final output
is just the average chemical composition of the studied object expressed in
oxide weight percent (wt %), without any information about the chemistry
of the individual mineral phases inside the cultural-heritage object.
Besides, the detection of light element-containing mineral species, for
instance H-, C-, and B-bearing, is not viable by XRF. Consequently,
alternative, non-invasive, preparation-free methods such as Raman
spectroscopy that can solve such challenges are becoming increasingly
popular among the scientific community. The biggest advantage of Raman
spectroscopy over other non-destructive analytical methods is that it can
distinguish between different mineral phases within the same rock. At the
same time, the exact elemental distribution within each structure type can
be determined, as vibrational phonon modes are sensitive to both structure
and chemistry (e.g., Bendel and Schmidt, 2008; Prencipe et al., 2012;
Watenphul et al., 2016b; Waeselmann et al., 2020). Furthermore, the overall
roughness of the surface does not interfere with analysis, because the use
of a microscope allows for focusing down to 1–2 <inline-formula><mml:math id="M45" display="inline"><mml:mrow class="unit"><mml:mi mathvariant="normal">µ</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>m.</p>
      <p id="d1e575">For a truly non-destructive crystallochemical characterization of
rock-based written artifacts containing phyllosilicates, we have decided to
study a series of natural biotite samples by WD-EMPA and Raman spectroscopy,
because this type of layered silicates can form a complete solid solution
between the magnesian endmember phlogopite
(KMg<inline-formula><mml:math id="M46" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>AlSi<inline-formula><mml:math id="M47" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M48" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M49" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>) and ferrous endmember annite
(KFe<inline-formula><mml:math id="M50" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>AlSi<inline-formula><mml:math id="M51" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M52" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M53" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>) and thus can serve as model
phyllosilicate group with interlayer cations.</p>
      <p id="d1e657">Biotite is a trioctahedral mica with the general formula
<inline-formula><mml:math id="M54" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K<inline-formula><mml:math id="M55" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Mg<inline-formula><mml:math id="M56" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M57" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mi>x</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>)<inline-formula><mml:math id="M58" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(AlSi<inline-formula><mml:math id="M59" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M60" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn><mml:mi mathvariant="normal">X</mml:mi></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>(OH,F)<inline-formula><mml:math id="M61" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>,
where the A site can accommodate additional minor or trace quantities of
Na<inline-formula><mml:math id="M62" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>+</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>, <inline-formula><mml:math id="M63" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula> (vacancy), Ca<inline-formula><mml:math id="M64" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, and Ba<inline-formula><mml:math id="M65" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>; M refers to the
octahedrally coordinated cationic site, where minor amounts of Fe<inline-formula><mml:math id="M66" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>,
Al<inline-formula><mml:math id="M67" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, Ti<inline-formula><mml:math id="M68" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, and Mn<inline-formula><mml:math id="M69" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and trace amounts of Cr<inline-formula><mml:math id="M70" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>,
Zn<inline-formula><mml:math id="M71" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, Li<inline-formula><mml:math id="M72" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>+</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M73" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula> can be found; T refers to the
tetrahedrally coordinated cationic site, which can also incorporate
Fe<inline-formula><mml:math id="M74" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> as a minor element; and X denotes the anionic site, which can be
also occupied by minor or trace quantities of Cl<inline-formula><mml:math id="M75" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> and O<inline-formula><mml:math id="M76" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>. Biotite
crystallizes in monoclinic <italic>C2/m</italic> symmetry and its structure consists of an
octahedral sheet (<italic>Os</italic>) sandwiched between two tetrahedral sheets (<italic>Ts</italic>). The
<italic>Ts–Os–Ts</italic> layers are intercalated by A-site monovalent cations (see Fig. 1), resulting
in the <italic>Ts–Os–Ts–A</italic> stacking sequence typical of biotites. Each tetrahedron shares three
O atoms (bridging O atoms; O<inline-formula><mml:math id="M77" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) with adjacent tetrahedra, thus forming a
quasi-two-dimensional system of six-membered rings. The tetrahedral
non-bridging O (O<inline-formula><mml:math id="M78" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">nb</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) is shared with three octahedrally coordinated M cations, which are distributed between two crystallographic sites, M1 and
M2, and each M1M2M2 triplet is bonded to two X-site anions. Based on
single-crystal XRD analysis, it has been established that M2 is the preferred
site for Ti<inline-formula><mml:math id="M79" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and Fe<inline-formula><mml:math id="M80" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, whilst divalent M cations as well as
Al<inline-formula><mml:math id="M81" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> are randomly partitioned on both M1 and M2 sites (e.g., Redhammer et
al., 2000; Scordari et al., 2006; Lacalamita et al., 2011). Finally,
A-site cations are coupled with six O<inline-formula><mml:math id="M82" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> atoms of the tetrahedral sheets.</p>

      <?xmltex \floatpos{t}?><fig id="Ch1.F1"><?xmltex \currentcnt{1}?><?xmltex \def\figurename{Figure}?><label>Figure 1</label><caption><p id="d1e996">Sketch of the scattering geometries along with fragments
of the atomic structure of biotite in the corresponding orientations: <bold>(a)</bold> horizontal orientation with the cleavage plane <inline-formula><mml:math id="M83" display="inline"><mml:mo>⊥</mml:mo></mml:math></inline-formula> to the laser
beam direction and <inline-formula><mml:math id="M84" display="inline"><mml:mrow><mml:mo>|</mml:mo><mml:mo>|</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> to <inline-formula><mml:math id="M85" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">i</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <bold>(b)</bold> vertical orientation of the biotite crystal with the cleavage plane <inline-formula><mml:math id="M86" display="inline"><mml:mrow><mml:mo>|</mml:mo><mml:mo>|</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> to laser beam direction and <inline-formula><mml:math id="M87" display="inline"><mml:mo>⊥</mml:mo></mml:math></inline-formula> to
<inline-formula><mml:math id="M88" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">i</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>.
TO<inline-formula><mml:math id="M89" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> tetrahedra are in blue;
MO<inline-formula><mml:math id="M90" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> octahedra are in orange;
A-site cations are in purple;
O<inline-formula><mml:math id="M91" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> anions are in red;
H<inline-formula><mml:math id="M92" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>+</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> cations are in pink-whitish. VESTA software package (Momma and Izumi, 2008) was
used to plot the atomic structure.</p></caption>
        <?xmltex \igopts{width=170.716535pt}?><graphic xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022-f01.png"/>

      </fig>

      <p id="d1e1108">So far, the substitutional mechanisms of biotites with various chemical
compositions have been thoroughly studied by single-crystal XRD, EMPA, and
Mössbauer spectroscopy (e.g., Brigatti et al., 2000; Redhammer et al.,
2002; Scordari et al., 2006; Lacalamita et al., 2011; Schingaro et al.,
2013). In addition, Fourier-transform infrared (FTIR) and Raman spectral
features of biotites together with peak assignment of the framework
vibrational modes (15–1215 cm<inline-formula><mml:math id="M93" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) and OH-stretching modes
(3550–3750 cm<inline-formula><mml:math id="M94" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) have been reported over the last 3 decades (e.g., McKeown et al., 1999; Tutti and Lazor, 2008; Wang et al., 2015; Singha and
Singh, 2016). Much attention has been given to the FTIR analysis of the
OH-stretching peaks and their relation to different chemical configurations
of M1M2M2 triplet sharing <inline-formula><mml:math id="M95" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">X</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M96" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>, such as MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M97" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> at 3709 cm<inline-formula><mml:math id="M98" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M99" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M100" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> at <inline-formula><mml:math id="M101" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 3695 cm<inline-formula><mml:math id="M102" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>,
MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M103" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M104" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> near 3660–3670 cm<inline-formula><mml:math id="M105" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>,
MgFe<inline-formula><mml:math id="M106" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M107" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M108" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> near 3666–3670 cm<inline-formula><mml:math id="M109" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, and
Fe<inline-formula><mml:math id="M110" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M111" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M112" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M113" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> near 3640–3665 cm<inline-formula><mml:math id="M114" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (e.g., Redhammer et al., 2000; Scordari et al., 2012; Schingaro et al., 2013, and
references therein). Recently, Wang et al. (2015) suggested a linear
dependence of the positions of specific Raman peaks in the spectral ranges
750–780 and 3500–3800 cm<inline-formula><mml:math id="M115" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> on the <inline-formula><mml:math id="M116" display="inline"><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>/</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">Mg</mml:mi><mml:mo>+</mml:mo><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> ratio,
although they have neither separated <inline-formula><mml:math id="M117" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe and <inline-formula><mml:math id="M118" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe nor
discriminated Fe<inline-formula><mml:math id="M119" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> from Fe<inline-formula><mml:math id="M120" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>. Moreover, Tlili et al. (1989)
postulated that the Raman peak of di- and trioctahedral micas at
<inline-formula><mml:math id="M121" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 195 cm<inline-formula><mml:math id="M122" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> is sensitive to <inline-formula><mml:math id="M123" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al and <inline-formula><mml:math id="M124" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al content,
since it shifts towards higher wavenumbers with increasing both
tetrahedrally and octahedrally coordinated Al content; however the number of
biotite samples (a total of four) used in this study was insufficient to
quantify the trend along the phlogopite–annite join.</p>
      <p id="d1e1477">In the present paper, we report the results of comprehensive Raman
spectroscopic analyses combined with EMP and Mössbauer spectroscopy on
18 biotites with various chemical compositions, covering the whole biotite
solid-solution series, aiming at establishing quantitative relationships
between Raman signals (peak positions, integrated intensities, and full
widths at half maximum; FWHMs) and the crystallochemical composition of the
biotite-group minerals. The goals were (i) to verify whether the Raman
scattering arising from the framework and OH-stretching vibrations can
assist in identifying biotite-group minerals through an entirely
non-destructive analytical technique; (ii) to clarify the effect of grain
orientation on the Raman signals; and (iii) to understand the behavior of
the major as well as minor elements (for instance Ti) within each
crystallographic site as a function of the Raman signals, since they are
significant crystallochemical markers that can indicate locality, a critical
aspect in the field of cultural heritage.</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S2">
  <label>2</label><title>Materials and methods</title>
<sec id="Ch1.S2.SS1">
  <label>2.1</label><title>Samples</title>
      <p id="d1e1495">The biotite minerals studied here are from the mineral collection of the
Mineralogical Museum, Universität Hamburg. Details about their provenance,
chemical formulae, and names according to the IMA (International Mineralogical Association) nomenclature (Rieder et
al., 1998) are given in Table 1.</p>

<?xmltex \floatpos{p}?><table-wrap id="Ch1.T1" specific-use="star" orientation="landscape"><?xmltex \currentcnt{1}?><label>Table 1</label><caption><p id="d1e1501">Biotite chemical formulae (in apfu, atoms per formula unit) calculated from EMPA
and Mössbauer spectroscopy (for the samples with an superscripted b) on the
basis of 12 anions at the X site. Sample provenance and biotite names
according to IMA nomenclature (Rieder et al., 1998) are provided as well.</p></caption><oasis:table frame="topbot"><?xmltex \begin{scaleboxenv}{.87}[.87]?><oasis:tgroup cols="7">
     <oasis:colspec colnum="1" colname="col1" align="justify" colwidth="1cm"/>
     <oasis:colspec colnum="2" colname="col2" align="justify" colwidth="2.7cm"/>
     <oasis:colspec colnum="3" colname="col3" align="justify" colwidth="3cm"/>
     <oasis:colspec colnum="4" colname="col4" align="justify" colwidth="3.5cm"/>
     <oasis:colspec colnum="5" colname="col5" align="justify" colwidth="6.5cm"/>
     <oasis:colspec colnum="6" colname="col6" align="justify" colwidth="2.5cm"/>
     <oasis:colspec colnum="7" colname="col7" align="justify" colwidth="3.2cm"/>
     <oasis:thead>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">Sample</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Location</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Name</oasis:entry>
         <oasis:entry rowsep="1" namest="col4" nameend="col7" align="center"><inline-formula><mml:math id="M126" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K<inline-formula><mml:math id="M127" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Mg<inline-formula><mml:math id="M128" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M129" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mi>x</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>)<inline-formula><mml:math id="M130" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(AlSi<inline-formula><mml:math id="M131" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>)O<inline-formula><mml:math id="M132" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn><mml:mi mathvariant="normal">X</mml:mi></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>(OH,F)<inline-formula><mml:math id="M133" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula><inline-formula><mml:math id="M134" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">a</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1"/>
         <oasis:entry colname="col2"/>
         <oasis:entry colname="col3"/>
         <oasis:entry colname="col4">Interlayer site (A)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Octahedral site (M)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Tetrahedral site (T)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">Anionic site (X)</oasis:entry>
       </oasis:row>
     </oasis:thead>
     <oasis:tbody>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B1</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">York, Ontario, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Canada</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Sodian F-rich <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>phlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M135" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.84</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M136" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.12</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M137" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.03</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M138" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.91</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M139" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.12</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M140" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M141" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.94</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M142" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M143" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.08</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M144" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.54</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M145" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.38</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B2</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Portland, Quebec, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Canada</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">(OH)-rich <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>fluorophlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M146" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.92</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M147" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M148" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M149" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.90</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M150" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M151" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M152" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M153" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.97</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M154" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.03</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">F<inline-formula><mml:math id="M155" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>OH<inline-formula><mml:math id="M156" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.84</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M157" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B4<inline-formula><mml:math id="M158" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Katugin River, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Siberia, Russia</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Tetra-ferri-containing <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>fluorannite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M159" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.91</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M160" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Fe<inline-formula><mml:math id="M161" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.11</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M162" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.25</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M163" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.21</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M164" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Zn<inline-formula><mml:math id="M165" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M166" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.23</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M167" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3.12</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M168" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.78</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M169" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.10</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">F<inline-formula><mml:math id="M170" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.02</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>OH<inline-formula><mml:math id="M171" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.74</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M172" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.23</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Cl<inline-formula><mml:math id="M173" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B5</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Kovdor, Russia</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Octaferrian <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>phlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M174" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.88</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M175" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M176" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M177" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.57</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M178" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.35</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M179" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> Al<inline-formula><mml:math id="M180" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.03</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M181" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.84</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M182" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.16</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M183" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.67</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M184" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.28</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M185" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B6</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Phalaborwa, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>South Africa</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">F-containing  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>octaferrian <bold>phlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M186" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.89</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M187" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.03</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M188" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M189" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.36</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M190" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.30</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M191" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.21</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M192" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Cr<inline-formula><mml:math id="M193" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M194" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M195" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.85</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M196" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.15</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M197" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.25</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M198" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.53</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M199" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.18</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Cl<inline-formula><mml:math id="M200" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B7</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Farmsen, Hamburg, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Germany</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">(OH)-rich <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>fluorophlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M201" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.90</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M202" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M203" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M204" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.85</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M205" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.10</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M206" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M207" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M208" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M209" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.86</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M210" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.14</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">F<inline-formula><mml:math id="M211" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.21</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>OH<inline-formula><mml:math id="M212" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.77</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M213" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B8</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Laacher See, Eifel, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Germany</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Titanian ferroan  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>oxy-rich <bold>phlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M214" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.91</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M215" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M216" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M217" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.12</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M218" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.36</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M219" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.31</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M220" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.19</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M221" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Cr<inline-formula><mml:math id="M222" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M223" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.72</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M224" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.28</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M225" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.22</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M226" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.69</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M227" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.09</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B10</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Moraviţa, Romania</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Octa-ferri-containing <bold>phlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M228" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.91</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M229" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.03</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M230" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.62</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M231" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.25</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M232" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.11</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M233" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.88</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M234" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.12</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M235" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.76</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M236" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.16</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M237" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.08</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B12</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Upper Palatinate, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Bavaria, Germany</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Aluminian ferroan <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>phlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M238" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.91</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M239" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M240" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.18</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M241" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.07</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M242" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.36</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M243" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.16</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M244" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.14</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M245" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M246" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.72</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M247" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.28</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M248" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.65</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M249" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.35</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B13<inline-formula><mml:math id="M250" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Johnstown, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>California, USA</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Ti-containing  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>magnesian <bold>annite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M251" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.89</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M252" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.09</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Fe<inline-formula><mml:math id="M253" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.60</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M254" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.53</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M255" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.39</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M256" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.19</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M257" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.08</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M258" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.15</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M259" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.73</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M260" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.27</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M261" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.60</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M262" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.34</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M263" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Cl<inline-formula><mml:math id="M264" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B14<inline-formula><mml:math id="M265" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Ilmensky Mountains, Russia</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Ti-containing  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>magnesian  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>oxy-rich <bold>annite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M266" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.94</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M267" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M268" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Fe<inline-formula><mml:math id="M269" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.51</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M270" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.63</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M271" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.37</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M272" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.28</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M273" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.08</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M274" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.03</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Zn<inline-formula><mml:math id="M275" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M276" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.68</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M277" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.32</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M278" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.25</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M279" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.54</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M280" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.21</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B16</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Auvergne, France</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Aluminian F-rich  <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>annite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M281" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.92</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M282" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Fe<inline-formula><mml:math id="M283" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.51</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M284" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.89</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M285" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M286" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M287" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Zn<inline-formula><mml:math id="M288" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.36</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M289" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.80</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M290" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.20</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M291" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.30</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M292" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.63</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M293" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B17<inline-formula><mml:math id="M294" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Sebastopol, Ontario, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Canada</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Ferroan (OH)-rich <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>fluorophlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M295" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.88</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M296" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.08</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M297" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.03</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M298" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M299" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.76</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M300" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.12</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M301" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.09</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M302" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> Al<inline-formula><mml:math id="M303" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Zn<inline-formula><mml:math id="M304" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M305" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.97</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M306" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.03</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">F<inline-formula><mml:math id="M307" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.88</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>OH<inline-formula><mml:math id="M308" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.83</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M309" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.28</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Cl<inline-formula><mml:math id="M310" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B18</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Ytterby, Sweden</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Magnesian interlayer- <?xmltex \hack{\hfill\break}?>deficient <bold>annite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M311" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.63</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.37</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Fe<inline-formula><mml:math id="M312" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.20</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M313" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.88</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M314" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.70</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M315" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.13</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M316" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M317" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M318" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.49</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M319" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.51</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M320" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.66</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M321" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.22</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M322" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Cl<inline-formula><mml:math id="M323" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B19<inline-formula><mml:math id="M324" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Faraday, Ontario, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Canada</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">F-rich magnesian  <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>annite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M325" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.94</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M326" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Fe<inline-formula><mml:math id="M327" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.45</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M328" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.86</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M329" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.29</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M330" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.14</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M331" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.09</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Zn<inline-formula><mml:math id="M332" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.03</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M333" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.12</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M334" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.72</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M335" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.28</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M336" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.42</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M337" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.50</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M338" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.08</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Ústí nad Labem, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Czech Republic</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Titanian ferroan  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>oxy-rich <bold>phlogopite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M339" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.86</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M340" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.08</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M341" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Mg<inline-formula><mml:math id="M342" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M343" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.37</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M344" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.33</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M345" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.16</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M346" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.12</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Cr<inline-formula><mml:math id="M347" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M348" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.75</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M349" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.25</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">OH<inline-formula><mml:math id="M350" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.18</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M351" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.76</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>F<inline-formula><mml:math id="M352" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">B21<inline-formula><mml:math id="M353" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Kalar Mountains, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Siberia, Russia</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Tetra-ferri- and  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Ti-containing  <?xmltex \hack{\hfill\break}?> <bold>fluorannite</bold></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">K<inline-formula><mml:math id="M354" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.91</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Na<inline-formula><mml:math id="M355" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.02</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Ba<inline-formula><mml:math id="M356" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Fe<inline-formula><mml:math id="M357" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2.24</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M358" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.23</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M359" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.13</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Mn<inline-formula><mml:math id="M360" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.06</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Zn<inline-formula><mml:math id="M361" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.05</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M362" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.04</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.25</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Si<inline-formula><mml:math id="M363" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3.22</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M364" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.67</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M365" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.11</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">F<inline-formula><mml:math id="M366" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1.03</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>OH<inline-formula><mml:math id="M367" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.71</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M368" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.25</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Cl<inline-formula><mml:math id="M369" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.01</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
     </oasis:tbody>
   </oasis:tgroup><?xmltex \end{scaleboxenv}?></oasis:table><table-wrap-foot><p id="d1e1504"><inline-formula><mml:math id="M125" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">a</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula> Cationic and anionic site occupancy is given in decreasing order of abundance.</p></table-wrap-foot></table-wrap>

<?xmltex \hack{\newpage}?>
</sec>
<sec id="Ch1.S2.SS2">
  <label>2.2</label><title>Analytical methods</title>
<sec id="Ch1.S2.SS2.SSS1">
  <label>2.2.1</label><title>Wavelength-dispersive electron microprobe analysis (WD-EMPA)</title>
      <p id="d1e4598">EMP analyses of biotite were performed with a Cameca SX100 SEM (scanning
electron microscope) system with a wavelength-dispersive detector by using
the following operating conditions: 15 kV electron accelerating voltage, 20 nA beam current, and a <inline-formula><mml:math id="M370" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 10 <inline-formula><mml:math id="M371" display="inline"><mml:mrow class="unit"><mml:mi mathvariant="normal">µ</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>m beam-spot size on the
sample surface. The employed standards were LiF for F; albite for Na; MgO
for Mg; corundum for Al; andradite for Si, Ca, and Fe; vanadinite for Cl;
orthoclase for K; MnTiO<inline-formula><mml:math id="M372" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> for Ti and Mn; NiO for Ni; olivenite for Cu;
Pb-containing glass for Zn; SrTiO<inline-formula><mml:math id="M373" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> for Sr; and Ba-containing glass for Ba and
Cr<inline-formula><mml:math id="M374" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M375" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> for Cr. The acquisition times were 20 s for Mg, Al, Si, K,
Ca, and Fe; 30 s for Na, Cl, and Ti; 60 s for Mn, Ni, Cu, Zn, Sr, Ba, and Cr;
and 120 s for F. EMP data were acquired on 50–100 separate spots on each
sample and then averaged to yield the chemical compositions and statistical
standard deviations (<inline-formula><mml:math id="M376" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">σ</mml:mi></mml:math></inline-formula>) presented in Table S1 in the Supplement. The content of
hydroxyl groups, as well of tetrahedrally and octahedrally coordinated
Fe<inline-formula><mml:math id="M377" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (<inline-formula><mml:math id="M378" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M379" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M380" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M381" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, respectively), was calculated
using the charge-balance approach of Li et al. (2020), who developed a
machine learning method based on principal component regression (PCR). This
method was built up on a dataset of more than 150 well-characterized biotite
reference samples whose crystallochemical data have previously been refined.
Biotite samples have randomly been categorized into two groups, namely the
training and the test set, where the latter one has been used to testify the
performance of the model and to establish a linear regression coefficient
matrix. Based on the derived matrix, the atomic proportions of elements,
including <inline-formula><mml:math id="M382" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M383" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, <inline-formula><mml:math id="M384" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M385" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, <inline-formula><mml:math id="M386" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M387" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, <inline-formula><mml:math id="M388" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">X</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>OH, and
<inline-formula><mml:math id="M389" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">X</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M390" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, can be precisely calculated with <inline-formula><mml:math id="M391" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi>R</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msup><mml:mo>&gt;</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.95</mml:mn></mml:mrow></mml:math></inline-formula>
for the major elements. We have assumed that the analyzed biotite samples
are lithium-free, which did not affect the quality of the calculated
chemical formulae, as pointed out by Li et al. (2020). Elements whose
standard deviation was greater than the average content were not included
in the calculated chemical formulae. Moreover, biotite formulae were
calculated by assuming that the valence state of Ti is <inline-formula><mml:math id="M392" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, after Scordari
et al. (2013).</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S2.SS2.SSS2">
  <label>2.2.2</label><?xmltex \opttitle{M\"{o}ssbauer spectroscopy}?><title>Mössbauer spectroscopy</title>
      <p id="d1e4843">Selected biotite samples were further subjected to <inline-formula><mml:math id="M393" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">57</mml:mn></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe Mössbauer
spectroscopy to verify the fraction of Fe<inline-formula><mml:math id="M394" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> cations and their
distribution over the T and M sites, using the setup available at the
Universität Salzburg, Austria. Data were acquired at room temperature
using an apparatus in a horizontal arrangement (<inline-formula><mml:math id="M395" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">57</mml:mn></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe Co / Rh single-line
thin source, constant acceleration mode with symmetric triangular velocity
shape, multi-channel analyzer with 1024 channels, and regular velocity
calibration against metallic Fe). Absorbers were prepared with a nominal
density of about 5 mg Fe cm<inline-formula><mml:math id="M396" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> with the mica sample being filled into
Cu rings, with an inner diameter of 10 mm and depth of 2 mm and fixed with epoxy resin.
The spectra were recorded with the absorber being oriented at the so-called
magic angle (54<inline-formula><mml:math id="M397" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>∘</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>) to the source to avoid texture effects. Data
evaluation was done with the RECOIL program suite, using the Voigt-based
hyperfine distribution approach; for details on data evaluation, see
Redhammer et al. (2005).</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S2.SS2.SSS3">
  <label>2.2.3</label><title>Raman spectroscopy</title>
      <p id="d1e4905">Raman spectra were collected with a Horiba Jobin Yvon T64000
triple-monochromator system coupled with a Symphony LN<inline-formula><mml:math id="M398" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-cooled CCD (charge-coupled device)
detector and an Olympus BH41 confocal microscope with a <inline-formula><mml:math id="M399" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">50</mml:mn><mml:mo>×</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> long
working distance objective. The green line (<inline-formula><mml:math id="M400" display="inline"><mml:mrow><mml:mi mathvariant="italic">λ</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">514.532</mml:mn></mml:mrow></mml:math></inline-formula> nm) of a
Coherent Innova 90C FreD Ar<inline-formula><mml:math id="M401" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>+</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> laser was used to excite the Raman
scattering. The spectral resolution achieved with the green laser was
<inline-formula><mml:math id="M402" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 2 cm<inline-formula><mml:math id="M403" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, while the instrumental peak position accuracy
was <inline-formula><mml:math id="M404" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.35 cm<inline-formula><mml:math id="M405" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>. The Raman spectrometer was calibrated
using the 520.5 cm<inline-formula><mml:math id="M406" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> line of a silicon standard wafer. The laser-spot
diameter on the sample surface was <inline-formula><mml:math id="M407" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 2 <inline-formula><mml:math id="M408" display="inline"><mml:mrow class="unit"><mml:mi mathvariant="normal">µ</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>m, while the
laser power on the sample surface was 7.9 mW. The spectra were collected in
the spectral ranges 15–1215 and 3000–3900 cm<inline-formula><mml:math id="M409" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, with exposure times
varying between 20 and 60 s and averaging 10 to 30 repeated acquisitions to
improve the signal-to-noise ratio. The measured Raman spectra were baseline-corrected with a polynomial function, temperature-reduced to account for the
Bose–Einstein distribution of phonons, and fitted with pseudo-Voigt
peak-shape functions PV <inline-formula><mml:math id="M410" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M411" display="inline"><mml:mrow><mml:mi mathvariant="italic">μ</mml:mi><mml:mi>L</mml:mi><mml:mo>+</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="italic">μ</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>G</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> (<inline-formula><mml:math id="M412" display="inline"><mml:mi>L</mml:mi></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M413" display="inline"><mml:mi>G</mml:mi></mml:math></inline-formula> stand for Lorentz
and Gauss peak-shape functions, respectively, while <inline-formula><mml:math id="M414" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">μ</mml:mi></mml:math></inline-formula> is a variable
weight coefficient) to define the peak positions <inline-formula><mml:math id="M415" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi></mml:math></inline-formula>, FWHMs, and
integrated intensities <inline-formula><mml:math id="M416" display="inline"><mml:mi>I</mml:mi></mml:math></inline-formula>. The usage of the OriginPro 2019 software package
facilitated the Raman data evaluation.</p>
      <p id="d1e5094">In general, Raman peak intensities depend on the crystal orientation as well
as on the mutual orientation of the polarization of the incident
(<inline-formula><mml:math id="M417" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">i</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) and scattered light (<inline-formula><mml:math id="M418" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">s</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>). Considering that
in trioctahedral micas such as biotites the OH groups are perpendicular to
the cleavage plane (Libowitzky and Beran, 2004), i.e., the crystallographic
(001) plane, parallel-polarized (<inline-formula><mml:math id="M419" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">i</mml:mi></mml:msub><mml:mo>|</mml:mo><mml:mo>|</mml:mo><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">s</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) and cross-polarized (<inline-formula><mml:math id="M420" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">i</mml:mi></mml:msub><mml:mo>⊥</mml:mo><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">s</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) Raman spectra were collected in backscattered geometry
from two different orientations of the biotite crystals, with
<inline-formula><mml:math id="M421" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>E</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">i</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> parallel (Fig. 1a) and perpendicular to the cleavage plane
(Fig. 1b). This results in four scattering geometries (given in Porto's
notation): horizontal parallel-polarized <inline-formula><mml:math id="M422" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, horizontal
cross-polarized <inline-formula><mml:math id="M423" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, vertical parallel-polarized <inline-formula><mml:math id="M424" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, and
vertical cross-polarized <inline-formula><mml:math id="M425" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> geometries, with <inline-formula><mml:math id="M426" display="inline"><mml:mi>z</mml:mi></mml:math></inline-formula> perpendicular to the
(001) plane and <inline-formula><mml:math id="M427" display="inline"><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mo>⊥</mml:mo><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>⊥</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>.</p><?xmltex \hack{\newpage}?>
</sec>
</sec>
</sec>
<sec id="Ch1.S3">
  <label>3</label><title>Results</title>
<sec id="Ch1.S3.SS1">
  <label>3.1</label><?xmltex \opttitle{Chemical composition from wavelength-dispersive EMPA and
M\"{o}ssbauer spectroscopy}?><title>Chemical composition from wavelength-dispersive EMPA and
Mössbauer spectroscopy</title>
      <p id="d1e5296">The chemical composition in oxide weight percent of the studied biotites are
reported in Table S1. The relatively low standard deviations
reveal an overall homogenous distribution of major and minor elements among
each studied biotite; i.e., the crystals are not chemically zoned. The EMPA
results were initially checked for too low or too high oxide totals in
weight percent, which should typically vary between 93.5 wt % and 98.5 wt %, as the
H<inline-formula><mml:math id="M428" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O content varies between 1.5 wt %–4.5 wt % (e.g., Brigatti et al., 2000,
2001; Righter et al., 2002; Laurora et al., 2007; Scordari et al., 2012;
Brigatti et al., 2015). Sample B3, seemingly a tetra-ferri-containing
(OH)-rich fluorophlogopite, has oxide totals<inline-formula><mml:math id="M429" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">calc</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> of 85.7(2.4) wt %,
indicating surface defects/roughness, which in turn compromises the correct
composition determined via EMPA. Therefore, the dataset of sample B3 was not
taken into consideration while constructing calibration curves. On the other
hand, high total oxides equal to 100 wt % can be explained by high F
content such as in fluorophlogopite (e.g., Gianfagna et al., 2007; Scordari
et al., 2013; Lacalamita et al., 2020). The fraction of trivalent iron and
its distribution over the M and T sites for samples B4, B13, B14, B17,
B19, and B21 was derived from the Mössbauer spectra (see Table S2 and Fig. S1 in the Supplement).</p>
      <p id="d1e5317">Following the procedures of the Excel spreadsheet by Li et al. (2020), the
biotite chemical formulae were calculated in atoms per formula unit (apfu)
(Table 1). As can be seen, the compositions of the studied biotites expand
over the whole biotite solid-solution series with samples B1 (sodian F-rich
phlogopite) and B21 (tetra-ferri- and Ti-containing fluorannite) having the
highest and lowest <inline-formula><mml:math id="M430" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg content, respectively.</p>
      <p id="d1e5329">Mineral names are given following the analytical procedures described by
Rieder et al. (1998) and provided in Table 1. Sample B18 was named magnesian
interlayer-deficient annite rather than interlayer-deficient mica, as the
cation partitioning at the M site resembles that of a typical magnesium-rich
annite (e.g., Brigatti et al., 2015), while the K content lies between 0.6
and 0.85 apfu.</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S3.SS2">
  <label>3.2</label><title>Raman-scattering analysis</title>
<sec id="Ch1.S3.SS2.SSS1">
  <label>3.2.1</label><title>Effect of tetrahedral-octahedral layer stacking sequence in phyllosilicates</title>
      <p id="d1e5347">Various phyllosilicate mineral groups in a rock sample or a
cultural-heritage object can straightforwardly be distinguished, based on
their Raman spectra (Fig. 2). Indeed, compositional variations, the stacking
sequence of the tetrahedral and octahedral sheets, and the presence or
absence of interlayer species affect significantly the Raman spectra. The
major differences in the Raman spectra of the main layered silicates (Fig. 2) are in the ranges 100–500 cm<inline-formula><mml:math id="M431" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, dominated by MO<inline-formula><mml:math id="M432" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vibrations;
around 600–800 cm<inline-formula><mml:math id="M433" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, generated by TO<inline-formula><mml:math id="M434" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring modes (i.e., T-O<inline-formula><mml:math id="M435" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>-T
modes); and 3500–3800 cm<inline-formula><mml:math id="M436" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, generated by
OH-stretching vibrational modes (Tlili et al., 1989; McKeown et al., 1999;
Lacalamita et al., 2020) and can be used to fingerprint the phyllosilicate
mineral group. Particularly, the OH-stretching region is characterized by
multiple Raman peaks in the case of 1 : 1 layer silicates (antigorite,
(Mg,Fe)<inline-formula><mml:math id="M437" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Si<inline-formula><mml:math id="M438" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M439" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">5</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M440" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>; dickite, Al<inline-formula><mml:math id="M441" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Si<inline-formula><mml:math id="M442" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M443" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">5</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M444" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>), whereas in 2 : 1 layer silicates with
empty interlayer space (talc and pyrophyllite;
Mg<inline-formula><mml:math id="M445" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Si<inline-formula><mml:math id="M446" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M447" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M448" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> and Al<inline-formula><mml:math id="M449" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Si<inline-formula><mml:math id="M450" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M451" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M452" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>,
respectively), there is only one sharp peak. If the interlayer space is
filled by monovalent cations, as in the case of muscovite, biotite, or illite
(K<inline-formula><mml:math id="M453" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.65</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(Al,Mg,Fe)<inline-formula><mml:math id="M454" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(Si,Al)<inline-formula><mml:math id="M455" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M456" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M457" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>), or by H<inline-formula><mml:math id="M458" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O
molecules along with mono-/divalent cations, as in the case vermiculite
((Mg,Fe<inline-formula><mml:math id="M459" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>,Al<inline-formula><mml:math id="M460" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>)<inline-formula><mml:math id="M461" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(Al,Si)<inline-formula><mml:math id="M462" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M463" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M464" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M465" display="inline"><mml:mi mathvariant="normal" class="Radical">⚫</mml:mi></mml:math></inline-formula> 4H<inline-formula><mml:math id="M466" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O),
the OH stretching produces broad Raman peaks.</p>

      <?xmltex \floatpos{t}?><fig id="Ch1.F2"><?xmltex \currentcnt{2}?><?xmltex \def\figurename{Figure}?><label>Figure 2</label><caption><p id="d1e5695">Raman spectra (in counts per second, cps) of various phyllosilicates. The spectra are
vertically offset for clarity.</p></caption>
            <?xmltex \igopts{width=236.157874pt}?><graphic xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022-f02.png"/>

          </fig>

</sec>
<sec id="Ch1.S3.SS2.SSS2">
  <label>3.2.2</label><title>Group-theory considerations</title>
      <p id="d1e5712">According to group-theory analysis, the most common <italic>C2/m</italic> polytype of biotite
shows a total of 63 optical phonon modes at the <inline-formula><mml:math id="M467" display="inline"><mml:mi mathvariant="normal">Γ</mml:mi></mml:math></inline-formula> point (Kroumova et
al., 2003). Among them, 33 are IR active and 30 Raman active (see Table 2).
The Raman-active modes of biotite are of <inline-formula><mml:math id="M468" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M469" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> symmetries, and
they have the following Raman tensor components:
              <disp-formula id="Ch1.Ex1"><mml:math id="M470" display="block"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mspace width="-0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>:</mml:mo><mml:mspace linebreak="nobreak" width="0.25em"/><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mtable class="array" columnalign="center center center"><mml:mtr><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>x</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd><mml:mtd/><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd></mml:mtr><mml:mtr><mml:mtd/><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd><mml:mtd/></mml:mtr><mml:mtr><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd><mml:mtd/><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd></mml:mtr></mml:mtable></mml:mfenced><mml:mspace linebreak="nobreak" width="0.25em"/><mml:mtext>and</mml:mtext><mml:mspace linebreak="nobreak" width="0.25em"/><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mspace linebreak="nobreak" width="-0.125em"/><mml:mo>:</mml:mo><mml:mspace width="0.25em" linebreak="nobreak"/><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mtable class="array" columnalign="center center center"><mml:mtr><mml:mtd><mml:mrow/></mml:mtd><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd><mml:mtd/></mml:mtr><mml:mtr><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd><mml:mtd/><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd></mml:mtr><mml:mtr><mml:mtd/><mml:mtd><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mtd><mml:mtd/></mml:mtr></mml:mtable></mml:mfenced><mml:mo>.</mml:mo></mml:mrow></mml:math></disp-formula>
            Consequently, the parallel-polarized Raman spectra of oriented crystals will
be generated only from the <inline-formula><mml:math id="M471" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> modes, whereas depending on the
orientation, both <inline-formula><mml:math id="M472" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M473" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> modes can contribute to the
cross-polarized spectra. In our case, the vertical parallel-polarized Raman
spectra <inline-formula><mml:math id="M474" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> are determined from the <inline-formula><mml:math id="M475" display="inline"><mml:mrow><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> component of the polarizability
tensor <inline-formula><mml:math id="M476" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">α</mml:mi></mml:math></inline-formula> of the <inline-formula><mml:math id="M477" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> mode, <inline-formula><mml:math id="M478" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, while the
vertical cross-polarized spectra <inline-formula><mml:math id="M479" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> are dominated by the
<inline-formula><mml:math id="M480" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>. Accordingly, the horizontal parallel-polarized spectra
<inline-formula><mml:math id="M481" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> are characterized by the <inline-formula><mml:math id="M482" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> component, whilst the
horizontal cross-polarized spectra <inline-formula><mml:math id="M483" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> are characterized by the <inline-formula><mml:math id="M484" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>
component. Given that the orientation of the binary <inline-formula><mml:math id="M485" display="inline"><mml:mi>b</mml:mi></mml:math></inline-formula> axis with respect to
the laboratory coordinate axes (<inline-formula><mml:math id="M486" display="inline"><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> is usually unknown, <inline-formula><mml:math id="M487" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>x</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and
<inline-formula><mml:math id="M488" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>(</mml:mo><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> may also contribute to the horizontal parallel-polarized
and vertical cross-polarized spectra, respectively.</p>

<?xmltex \floatpos{t}?><table-wrap id="Ch1.T2"><?xmltex \currentcnt{2}?><label>Table 2</label><caption><p id="d1e6198">Group-theory analysis for the monoclinic <italic>C2/m</italic> space group
of biotite.</p></caption><oasis:table frame="topbot"><oasis:tgroup cols="3">
     <oasis:colspec colnum="1" colname="col1" align="left"/>
     <oasis:colspec colnum="2" colname="col2" align="left"/>
     <oasis:colspec colnum="3" colname="col3" align="left"/>
     <oasis:thead>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">Site</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Wyckoff</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Raman (<inline-formula><mml:math id="M489" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, <inline-formula><mml:math id="M490" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) and IR (<inline-formula><mml:math id="M491" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, <inline-formula><mml:math id="M492" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1"/>
         <oasis:entry colname="col2">position</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">active phonon modes</oasis:entry>
       </oasis:row>
     </oasis:thead>
     <oasis:tbody>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1"><inline-formula><mml:math id="M493" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">2b</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M494" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> (acoustic)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">M1</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">2c</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M495" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">M2</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">4h</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M496" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1"><inline-formula><mml:math id="M497" display="inline"><mml:mi>T</mml:mi></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">8j</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M498" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">O1</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">8j</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M499" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">O2</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">4i</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M500" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">O3</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">8j</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M501" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1"><inline-formula><mml:math id="M502" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">X</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>O4</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">4i</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M503" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1"><inline-formula><mml:math id="M504" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">X</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>H</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">4i</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3"><inline-formula><mml:math id="M505" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">u</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">Total</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2"/>
         <oasis:entry colname="col3">30 Raman, 33 IR phonon modes</oasis:entry>
       </oasis:row>
     </oasis:tbody>
   </oasis:tgroup></oasis:table></table-wrap>

      <p id="d1e6730">Table 2 reveals that H atoms occupy the 4i Wyckoff position and generate
<inline-formula><mml:math id="M506" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> Raman-active modes. Considerations of the directions of
the atomic vector displacements via the Bilbao Crystallographic Server
(Kroumova et al., 2003) reveal that one <inline-formula><mml:math id="M507" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> mode corresponds to the OH-stretching vibration perpendicular to the (001) plane, while one
<inline-formula><mml:math id="M508" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and the <inline-formula><mml:math id="M509" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>B</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> mode are related to the OH-librational modes,
with H<inline-formula><mml:math id="M510" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>+</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> motions within the (<inline-formula><mml:math id="M511" display="inline"><mml:mrow><mml:mi>a</mml:mi><mml:mo>,</mml:mo><mml:mspace linebreak="nobreak" width="0.25em"/><mml:mi>b</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) plane and causing a change in the
M–O–H bond angle. Therefore, the presence of more than one Raman peaks in
the OH-stretching region implies a chemical deviation from the endmember
composition, due to different types of octahedrally coordinated cations
bonded to OH groups. Such behavior has already been observed in other
hydrous minerals like amphiboles and tourmalines (Leissner et al., 2015;
Watenphul et al., 2016a; Hawthorne, 2016).</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S3.SS2.SSS3">
  <label>3.2.3</label><title>Effect of crystal orientation</title>
      <p id="d1e6817">As the structure of biotite-group minerals is strongly anisotropic, it is
obvious that the Raman scattering can chiefly depend on the crystal
orientation with regard to the polarization of the incident and scattered
light. However, since <italic>C2/m</italic> is a nonpolar crystal class, the orientation of the
biotite crystals will influence the relative intensities but not the
Raman peak positions. Biotite grains, which are exposed on the sample
surface and can be non-destructively probed by Raman spectroscopy, can be
randomly oriented. Since the relative intensities of the Raman peaks depend
on the crystal orientation with respect to the polarization of the incident
and scattered light, Raman spectra collected from biotite grains within the
same rock/cultural-heritage specimen may appear inconsistent at a first
glance. Moreover, some of the Raman peaks may be suppressed in specific
experimental geometry. Therefore, to clarify the effect of the grain
orientation on the Raman spectra and identify Raman signals that can be
resolved independently of the grain orientation, we have systematically
measured representative biotite single crystals in different scattering
geometries. Figure 3 presents the Raman spectra of a phlogopite measured in
the four different scattering geometries specified above. It is apparent
that parallel-polarized spectra are much stronger than the cross-polarized
ones, and hence the latter do not provide any additional information that is
not included in the former. Therefore, <inline-formula><mml:math id="M512" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> modes should dominate the
spectra regardless of the crystal orientation. For the framework vibrations
the <inline-formula><mml:math id="M513" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> spectrum differs considerably from the <inline-formula><mml:math id="M514" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, in
accordance with the group-theory prediction (<inline-formula><mml:math id="M515" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>≠</mml:mo><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>). At the
same time, although <inline-formula><mml:math id="M516" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>x</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M517" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> are allowed to be different by
symmetry constraints, in a horizontal orientation <inline-formula><mml:math id="M518" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> Raman spectra
remained practically the same upon rotation of the biotite samples around
the laser beam direction, indicating that the <inline-formula><mml:math id="M519" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>x</mml:mi><mml:mi>x</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M520" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>a</mml:mi><mml:mrow><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> Raman
tensor components are almost equal. The OH-stretching modes contribute only
to the parallel-polarized spectra, generating a multi-component Raman band.
The overall OH-stretching Raman scattering is stronger in <inline-formula><mml:math id="M521" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> than in
<inline-formula><mml:math id="M522" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, but the relative intensities of band components are the same in
both scattering geometries. Thus, regardless of selected orientation and
induced photoluminescence, the strongest Raman peaks of biotite samples can
be identified at wavenumbers close to 190, 650, 680, 730, 780, and 1020 cm<inline-formula><mml:math id="M523" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and between 3500–3800 cm<inline-formula><mml:math id="M524" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and used for crystallochemical
analysis.</p>

      <?xmltex \floatpos{t}?><fig id="Ch1.F3"><?xmltex \currentcnt{3}?><?xmltex \def\figurename{Figure}?><label>Figure 3</label><caption><p id="d1e7047">Raman spectra of phlogopite measured in four different
scattering geometries, as described in the text. The spectra are vertically
offset for clarity.</p></caption>
            <?xmltex \igopts{width=236.157874pt}?><graphic xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022-f03.png"/>

          </fig>

</sec>
<sec id="Ch1.S3.SS2.SSS4">
  <label>3.2.4</label><title>Raman peak assignment and effect of chemistry</title>
      <p id="d1e7064">Figure 4 shows the characteristic Raman spectra of selected biotite samples
with different Mg contents at the M site. One can divide the Raman scattering
into four spectral ranges according to the dominant atomic displacements:
range I (15–600 cm<inline-formula><mml:math id="M525" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>), dominated by octahedral vibrations; range II
(600–800 cm<inline-formula><mml:math id="M526" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>), dominated by TO<inline-formula><mml:math id="M527" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring modes comprising vibrations
of T–O<inline-formula><mml:math id="M528" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>–T linkages; range III (800–1215 cm<inline-formula><mml:math id="M529" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>), generated by
TO<inline-formula><mml:math id="M530" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-stretching modes; and range IV (3500–3800 cm<inline-formula><mml:math id="M531" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>), arising from
OH-stretching modes.</p>

      <?xmltex \floatpos{t}?><fig id="Ch1.F4"><?xmltex \currentcnt{4}?><?xmltex \def\figurename{Figure}?><label>Figure 4</label><caption><p id="d1e7145"><bold>(a)</bold> Raman spectra of selected biotite samples with
increasing octahedrally coordinated Mg content in atoms per formula unit from bottom to top.
Spectra with the same color refer to the same sample and were measured in
horizontal and vertical parallel-polarized geometries. The spectra are
vertically offset for clarity. <bold>(b)</bold> Sketches illustrate the type of
dominating atomic displacements within each spectral range (I–IV). VESTA
software package (Momma and Izumi, 2008) was used to plot the atomic
structures.</p></caption>
            <?xmltex \igopts{width=241.848425pt}?><graphic xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022-f04.png"/>

          </fig>

      <p id="d1e7159">The strongest Raman feature of spectral range I in both parallel-polarized
spectra (Fig. 4) occurs near 190 cm<inline-formula><mml:math id="M532" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> for phlogopite, and it shifts
considerably towards lower wavenumbers for annite with <inline-formula><mml:math id="M533" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg <inline-formula><mml:math id="M534" display="inline"><mml:mo>&lt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.70 apfu (Figs. 5a and 6a). As in general <inline-formula><mml:math id="M535" display="inline"><mml:mrow><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mo>∼</mml:mo><mml:msqrt><mml:mstyle displaystyle="false"><mml:mfrac style="text"><mml:mi>K</mml:mi><mml:mi mathvariant="italic">μ</mml:mi></mml:mfrac></mml:mstyle></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></inline-formula> (<inline-formula><mml:math id="M536" display="inline"><mml:mi>K</mml:mi></mml:math></inline-formula> is the force constant and <inline-formula><mml:math id="M537" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">μ</mml:mi></mml:math></inline-formula> is the reduced mass of atoms
participating in the mode) and <inline-formula><mml:math id="M538" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>m</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi></mml:msub><mml:mo>&gt;</mml:mo><mml:msub><mml:mi>m</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">Mg</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> while
<inline-formula><mml:math id="M539" display="inline"><mml:mi>K</mml:mi></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M540" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-O) <inline-formula><mml:math id="M541" display="inline"><mml:mo>&gt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M542" display="inline"><mml:mi>K</mml:mi></mml:math></inline-formula>(Mg-O), this trend indicates one-mode behavior of
the mode near 190 cm<inline-formula><mml:math id="M543" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, due to the change in mass of the M cations
(Chang and Mitra, 1971). In this case, only one peak can be observed
corresponding to the mixed (Mg<inline-formula><mml:math id="M544" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi></mml:mrow></mml:msub></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M545" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi>x</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) concentration at the M site and whose <inline-formula><mml:math id="M546" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi></mml:math></inline-formula> lineally depends on the concentration <inline-formula><mml:math id="M547" display="inline"><mml:mi>x</mml:mi></mml:math></inline-formula>. Our
experimental observations are in accordance with previous studies indicating
that MO<inline-formula><mml:math id="M548" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vibrations contribute considerably to the Raman scattering
below 600 cm<inline-formula><mml:math id="M549" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (Loh, 1973; Tlili et al., 1989; McKeown et al., 1999;
Tutti and Lazor, 2008). Moreover, the strong Raman scattering near 150 cm<inline-formula><mml:math id="M550" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> observed in monoclinic amphiboles shows the same trend of
<inline-formula><mml:math id="M551" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi></mml:math></inline-formula> vs. <inline-formula><mml:math id="M552" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg content (Waeselmann et al., 2020), implying that this
is a general feature of complex silicates containing strips of linked
tetrahedral and octahedral sheets. Biotites are also similar to amphiboles
(Waeselmann et al., 2020) by the appearance of additional Raman scattering
between 500–550 cm<inline-formula><mml:math id="M553" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> when <inline-formula><mml:math id="M554" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M555" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> is present (see
<inline-formula><mml:math id="M556" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> spectra in Fig. 4 and Table 1).</p>

      <?xmltex \floatpos{t}?><fig id="Ch1.F5" specific-use="star"><?xmltex \currentcnt{5}?><?xmltex \def\figurename{Figure}?><label>Figure 5</label><caption><p id="d1e7431">Estimation of <inline-formula><mml:math id="M557" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg content according
to MO<inline-formula><mml:math id="M558" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vibrations and OH-stretching peaks: <bold>(a)</bold> Raman peak position at <inline-formula><mml:math id="M559" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 190 cm<inline-formula><mml:math id="M560" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> vs.
<inline-formula><mml:math id="M561" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg (black symbols) and
FWHM<inline-formula><mml:math id="M562" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vs. <inline-formula><mml:math id="M563" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg (gray
symbols), <bold>(b)</bold> <inline-formula><mml:math id="M564" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg content derived from the Raman
spectroscopic analysis
(<inline-formula><mml:math id="M565" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M566" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) of
<inline-formula><mml:math id="M567" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> (black symbols) and
FWHM<inline-formula><mml:math id="M568" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> (gray symbols) vs. that calculated from EMPA
(<inline-formula><mml:math id="M569" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M570" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>), and <bold>(c)</bold> OH-stretching vibrations of three representative biotites (Mg-richest,
sample B1; Mg-poorest, sample B21; with an intermediate composition,
sample B12) are presented in horizontal parallel-polarized spectra. <bold>(d)</bold> <inline-formula><mml:math id="M571" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M572" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> vs.
<inline-formula><mml:math id="M573" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M574" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> of the OH-stretching
region of both parallel-polarized geometries. Deviating points in panels <bold>(a)</bold>, <bold>(b)</bold>,
and <bold>(d)</bold>: rhombus for a
<inline-formula><mml:math id="M575" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M576" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-containing OH-rich
phlogopite (Phl), triangle for an aluminian F-rich annite with
<inline-formula><mml:math id="M577" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al <inline-formula><mml:math id="M578" display="inline"><mml:mo>&gt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.8 apfu, and star for a magnesian
interlayer-deficient annite.</p></caption>
            <?xmltex \igopts{width=341.433071pt}?><graphic xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022-f05.png"/>

          </fig>

      <?xmltex \floatpos{t}?><fig id="Ch1.F6" specific-use="star"><?xmltex \currentcnt{6}?><?xmltex \def\figurename{Figure}?><label>Figure 6</label><caption><p id="d1e7669">Estimation of
<inline-formula><mml:math id="M579" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M580" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and
<inline-formula><mml:math id="M581" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M582" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M583" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M584" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>)
contents according to MO<inline-formula><mml:math id="M585" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vibrations and OH-stretching peaks: <bold>(a)</bold> <inline-formula><mml:math id="M586" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M587" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> amount vs. Raman peak
position at 190 cm<inline-formula><mml:math id="M588" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (black symbols) and
<inline-formula><mml:math id="M589" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M590" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M591" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M592" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>)
content vs. <inline-formula><mml:math id="M593" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> (gray
symbols), <bold>(b)</bold> <inline-formula><mml:math id="M594" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M595" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> from the
Raman spectroscopic analysis
(<inline-formula><mml:math id="M596" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M597" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) of
the OH-stretching vibrations vs. that calculated from EMPA
(<inline-formula><mml:math id="M598" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M599" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>),
and <bold>(c)</bold> <inline-formula><mml:math id="M600" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M601" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M602" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M603" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>)
from the Raman spectroscopic analysis
(<inline-formula><mml:math id="M604" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M605" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M606" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M607" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>))
of the OH-stretching region vs. that calculated from EMPA
(<inline-formula><mml:math id="M608" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M609" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M610" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M611" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>)).
<bold>(d)</bold> Non-(Mg,Fe) cationic content at the M site of
the samples deviating from the one-to-one correlation lines of Fig. 6b and
c, where the non-(Mg,Fe) amount from the Raman spectroscopic analysis
(non-(Mg,Fe)<inline-formula><mml:math id="M612" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) was plotted vs. that calculated
from EMPA (non-(Mg,Fe)<inline-formula><mml:math id="M613" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>). Deviating data points
mentioned in the legend are same as in Fig. 5.</p></caption>
            <?xmltex \igopts{width=341.433071pt}?><graphic xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022-f06.png"/>

          </fig>

      <p id="d1e8063">The spectral profile of range II changes in a rather complex way from one
sample to another (Figs. 4 and S2) and can be fitted with up to four
components, near 650, 680, 730, and 780 cm<inline-formula><mml:math id="M614" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>. The Raman-active phonon
modes near 650 and 680 cm<inline-formula><mml:math id="M615" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> produce strong peaks in both
<inline-formula><mml:math id="M616" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M617" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> geometries, but only the wavenumber of the former
mode turned to be exclusively sensitive to T-site occupancy (see Fig. 7a). In
fact, this is in accordance with the peak assignment by Tlili et al. (1989)
and Lacalamita et al. (2020), attributing the peaks near 650 and 680 cm<inline-formula><mml:math id="M618" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> to Si–O<inline-formula><mml:math id="M619" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>–Al and Si–O<inline-formula><mml:math id="M620" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>–Si bond vibrations, respectively.
Our analysis revealed that both <inline-formula><mml:math id="M621" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and FWHM<inline-formula><mml:math id="M622" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> are
sensitive to <inline-formula><mml:math id="M623" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti content (see Fig. 7c and e). Given that Ti occupies
predominantly the M2 site, this result is in agreement with previous studies
suggesting that the chemistry of the M2 site can affect the T–O<inline-formula><mml:math id="M624" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>–T
vibrations (e.g., McKeown et al., 1999; Wang et al., 2015; Lacalamita et al.,
2020). In addition, the Raman signal near 730 cm<inline-formula><mml:math id="M625" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, well-resolved in
<inline-formula><mml:math id="M626" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M627" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> spectra (see Figs. 3 and 4), tends to shift to
higher wavenumbers in the presence of A-site vacancies (see Fig. 8a).</p>

      <?xmltex \floatpos{t}?><fig id="Ch1.F7" specific-use="star"><?xmltex \currentcnt{7}?><?xmltex \def\figurename{Figure}?><label>Figure 7</label><caption><p id="d1e8258">Estimation of <inline-formula><mml:math id="M628" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si and
<inline-formula><mml:math id="M629" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti contents in accordance with the
TO<inline-formula><mml:math id="M630" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring modes near 650 and 680 cm<inline-formula><mml:math id="M631" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>: <bold>(a)</bold> <inline-formula><mml:math id="M632" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si amount
vs. Raman peak position at <inline-formula><mml:math id="M633" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 650 (blue symbols) and
<inline-formula><mml:math id="M634" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 680 cm<inline-formula><mml:math id="M635" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (red symbols), <bold>(b)</bold> <inline-formula><mml:math id="M636" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si content derived from the Raman spectroscopic
analysis (<inline-formula><mml:math id="M637" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si<inline-formula><mml:math id="M638" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) of
<inline-formula><mml:math id="M639" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">650</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> vs. that determined
from EMPA (<inline-formula><mml:math id="M640" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si<inline-formula><mml:math id="M641" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>),
<bold>(c)</bold> <inline-formula><mml:math id="M642" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti content vs. Raman peak position at
<inline-formula><mml:math id="M643" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 650 (blue symbols) and <inline-formula><mml:math id="M644" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 680 cm<inline-formula><mml:math id="M645" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (red symbols), <bold>(d)</bold> <inline-formula><mml:math id="M646" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti
content obtained from the Raman spectroscopic analysis
(<inline-formula><mml:math id="M647" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M648" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) of
<inline-formula><mml:math id="M649" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> vs. that determined
from EMPA (<inline-formula><mml:math id="M650" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M651" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>), <bold>(e)</bold> <inline-formula><mml:math id="M652" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti amount vs. FWHM at <inline-formula><mml:math id="M653" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 650 (blue
symbols) and <inline-formula><mml:math id="M654" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 680 cm<inline-formula><mml:math id="M655" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (gray symbols),
and <bold>(f)</bold> <inline-formula><mml:math id="M656" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti content obtained from the Raman
spectroscopic analysis
(<inline-formula><mml:math id="M657" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi>M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M658" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) of
FWHM<inline-formula><mml:math id="M659" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vs. that determined from EMPA
(<inline-formula><mml:math id="M660" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M661" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>).</p></caption>
            <?xmltex \igopts{width=341.433071pt}?><graphic xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022-f07.png"/>

          </fig>

      <?xmltex \floatpos{t}?><fig id="Ch1.F8" specific-use="star"><?xmltex \currentcnt{8}?><?xmltex \def\figurename{Figure}?><label>Figure 8</label><caption><p id="d1e8604"><bold>(a)</bold> Content of A-site
coordinated K vs.  <inline-formula><mml:math id="M662" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">730</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>,
where the Raman spectroscopic data are emerging from the
<inline-formula><mml:math id="M663" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> scattering geometry, while in <bold>(b)</bold> <inline-formula><mml:math id="M664" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K<inline-formula><mml:math id="M665" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> vs.
<inline-formula><mml:math id="M666" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K<inline-formula><mml:math id="M667" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> estimated from both
<inline-formula><mml:math id="M668" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and
<inline-formula><mml:math id="M669" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> linear trends in <bold>(a)</bold>.
Deviating point: triangle indicates sample B6, a phlogopite containing
octahedrally coordinated Fe<inline-formula><mml:math id="M670" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> at concentrations of
<inline-formula><mml:math id="M671" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.30 apfu.</p></caption>
            <?xmltex \igopts{width=341.433071pt}?><graphic xlink:href="https://ejm.copernicus.org/articles/34/573/2022/ejm-34-573-2022-f08.png"/>

          </fig>

      <p id="d1e8732">We have expected the TO<inline-formula><mml:math id="M672" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-stretching modes in range III to be sensitive
to the octahedral site occupancy, as in the case of Mg-Fe-Mn amphiboles
(Waeselmann et al., 2020); however, we were not able to establish a rational
dependence of the spectral parameters of these modes on the chemistry
neither at the M site nor at the T site.</p>
      <p id="d1e8744">The reported observations for the framework phonon modes should be combined
with the Raman-scattering results arising from OH-stretching modes to gain a
detailed description of the entire biotite Raman spectrum and to comprehend
its dependence on the site occupancy. As expected, range IV exhibits more
than one peak generated by OH-stretching vibrations due to two-mode
behavior, typical of complex hydrous silicates (Leissner et al., 2015;
Watenphul et al., 2016a; Hawthorne, 2016). In such a case, more Raman peaks
than those predicted by group-theory analysis can appear in the spectra,
whose fractional intensities correlate with the composition <inline-formula><mml:math id="M673" display="inline"><mml:mi>x</mml:mi></mml:math></inline-formula>. This two-mode
behavior of the OH-stretching phonon modes is caused by the perturbation of
the <inline-formula><mml:math id="M674" display="inline"><mml:mi>K</mml:mi></mml:math></inline-formula>(O-H) force constant by the averaged M–O interactions in the
surrounding triplet of MO<inline-formula><mml:math id="M675" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> octahedra sharing oxygen atom with the
X-site hydroxyl group, <inline-formula><mml:math id="M676" display="inline"><mml:mrow><mml:mo>〈</mml:mo><mml:mi mathvariant="italic">δ</mml:mi><mml:mi>K</mml:mi><mml:mo>(</mml:mo><mml:mtext>M-O</mml:mtext><mml:mo>)</mml:mo><mml:mo>〉</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>. Thus the OH-stretching wavenumber will be <inline-formula><mml:math id="M677" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi></mml:msub><mml:mo>∼</mml:mo><mml:msqrt><mml:mstyle displaystyle="false"><mml:mfrac style="text"><mml:mrow><mml:mi>K</mml:mi><mml:mo>(</mml:mo><mml:mtext>O-H</mml:mtext><mml:mo>)</mml:mo><mml:mo>-</mml:mo><mml:mo>〈</mml:mo><mml:mi mathvariant="italic">δ</mml:mi><mml:mi>K</mml:mi><mml:mo>(</mml:mo><mml:mtext>M-O</mml:mtext><mml:mo>)</mml:mo><mml:mo>〉</mml:mo></mml:mrow><mml:mi mathvariant="italic">μ</mml:mi></mml:mfrac></mml:mstyle></mml:msqrt></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, resulting in different Raman/IR peaks for different M1M2M2 chemical
configurations (paper on Raman; e.g., Lacalamita et al., 2020, paper on IR;
Redhammer et al., 2000). It should be emphasized that according to group
theory two H<inline-formula><mml:math id="M678" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>+</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> in the primitive unit cell participate into the
OH-stretching <inline-formula><mml:math id="M679" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>A</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">g</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> mode. At the same time, two instances of <inline-formula><mml:math id="M680" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">X</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(OH)- in the
chemical formula correspond to three octahedrally coordinated M cations
(M1M2M2). Hence, <inline-formula><mml:math id="M681" display="inline"><mml:mrow><mml:mo>〈</mml:mo><mml:mi mathvariant="italic">δ</mml:mi><mml:mi>K</mml:mi><mml:mo>(</mml:mo><mml:mtext>M-O</mml:mtext><mml:mo>)</mml:mo><mml:mo>〉</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> is related precisely to those three octahedra, and consequently the
intensities of the OH-stretching peaks arising from different M1M2M2 triplets
can be used for the correct quantification of the chemical composition of
the octahedral sheets in biotite.</p>
      <p id="d1e8884">Table 3 presents the assignment of the multi-component Raman scattering in
the OH-stretching region of the analyzed biotites to specific M-site local
arrangements, following the categorization by Vedder (1964) based on the
valence state of the M1M2M2 triplet surrounding the OH groups and the
possibility of a vacancy at the M site: (i) the N-type bands (normal;
M<inline-formula><mml:math id="M682" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M683" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M684" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>), where the hydroxyl groups are surrounded by three
divalent cations; (ii) the I-type bands (impurity;
M<inline-formula><mml:math id="M685" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M686" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M687" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>), where the stretching modes are caused by hydroxyl
groups surrounded by one trivalent and two divalent M-site cations; and (iii) the V-type bands (vacancy; M<inline-formula><mml:math id="M688" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M689" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>/M<inline-formula><mml:math id="M690" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M691" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>/M<inline-formula><mml:math id="M692" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M693" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>), where the local
atomic arrangement of the OH bonds includes a vacancy and two occupied
octahedral sites.</p>

<?xmltex \floatpos{p}?><table-wrap id="Ch1.T3" specific-use="star" orientation="landscape"><?xmltex \currentcnt{3}?><label>Table 3</label><caption><p id="d1e9045">Raman peak assignment of the OH-stretching vibrations
associated with various local configurations of the octahedrally coordinated
cations.</p></caption><oasis:table frame="topbot"><?xmltex \begin{scaleboxenv}{.95}[.95]?><oasis:tgroup cols="8">
     <oasis:colspec colnum="1" colname="col1" align="justify" colwidth="1.6cm"/>
     <oasis:colspec colnum="2" colname="col2" align="justify" colwidth="1.5cm"/>
     <oasis:colspec colnum="3" colname="col3" align="justify" colwidth="3.5cm"/>
     <oasis:colspec colnum="4" colname="col4" align="justify" colwidth="3.3cm" colsep="1"/>
     <oasis:colspec colnum="5" colname="col5" align="justify" colwidth="1.7cm"/>
     <oasis:colspec colnum="6" colname="col6" align="justify" colwidth="1.5cm"/>
     <oasis:colspec colnum="7" colname="col7" align="justify" colwidth="3.5cm"/>
     <oasis:colspec colnum="8" colname="col8" align="justify" colwidth="3.3cm"/>
     <oasis:thead>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry namest="col1" nameend="col4" align="center" colsep="1">Horizontal </oasis:entry>
         <oasis:entry namest="col5" nameend="col8" align="center">Vertical </oasis:entry>
       </oasis:row>
     </oasis:thead>
     <oasis:tbody>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">Sample</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">Wavenumber</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Local configuration</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Reference</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">Sample</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">Wavenumber</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">Local configuration</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Reference</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B1, B2, B5, B6, B7, B8, B10, B17, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3705–3716</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M694" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M695" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Tlili et al. (1989), <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Scordari et al. (2006), <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Lacalamita et al. (2011, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>2020)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B1, B2, B5, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B6, B7, B10,  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B17, B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3708–3714</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M696" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M697" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Tlili et al. (1989), <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Scordari et al. (2006), <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Lacalamita et al. (2011, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>2020)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B3</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3696</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M698" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-F<inline-formula><mml:math id="M699" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">This work</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B3</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3696</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M700" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-F<inline-formula><mml:math id="M701" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">This work</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B8, B12, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B17, B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3692–3698</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M702" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M703" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M704" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Lacalamita et al. (2011), Scordari et al. (2012)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B8, B10, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B12, B17, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3693–3701</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M705" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M706" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M707" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Lacalamita et al. (2011), <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Scordari et al. (2012)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B6, B8, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B10, B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3681–3686</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M708" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-O<inline-formula><mml:math id="M709" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Scordari et al. (2006, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>2012)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B5, B8, B10, B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3681–3686</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M710" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-O<inline-formula><mml:math id="M711" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Scordari et al. (2006, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>2012)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B12, B13, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B14, B18, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B19</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3671–3676</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">MgFe<inline-formula><mml:math id="M712" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M713" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M714" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Lacalamita et al. (2011)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B12, B13, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B14, B19</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3674–3677</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">MgFe<inline-formula><mml:math id="M715" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M716" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M717" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Lacalamita et al. (2011)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B1, B2, B3, B5, B6, B7, B10, B17, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3660–3670</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M718" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M719" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M720" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> or MgMgAl-OH<inline-formula><mml:math id="M721" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M722" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Tlili et al. (1989), <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Scordari et al. (2006, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>2012), Lacalamita et al. <?xmltex \hack{\hfill\break}?>(2011), Schingaro et al. <?xmltex \hack{\hfill\break}?>(2013)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B1, B2, B3, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B5, B6, B7, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B10, B17, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B20</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3660–3672</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M723" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M724" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M725" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> or MgMgAl-OH<inline-formula><mml:math id="M726" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M727" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Tlili et al. (1989),  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Scordari et al. (2006, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>2012), Lacalamita et al. <?xmltex \hack{\hfill\break}?>(2011), Schingaro et al. <?xmltex \hack{\hfill\break}?>(2013)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B4, B12, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B13, B14, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B16, B18, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B19, B21</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3648–3656</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Fe<inline-formula><mml:math id="M728" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M729" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M730" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M731" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M732" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Redhammer et al. (2000)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B4, B12, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B13, B14, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B16, B18, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B19, B21</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3647–3660</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">Fe<inline-formula><mml:math id="M733" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M734" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M735" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M736" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M737" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Redhammer et al. (2000)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B12</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3625–3630</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Fe<inline-formula><mml:math id="M738" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M739" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M740" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M741" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M742" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> or AlAl<inline-formula><mml:math id="M743" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M744" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M745" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Redhammer et al. (2000), Libowitzky and Beran <?xmltex \hack{\hfill\break}?>(2004), Scordari et al. <?xmltex \hack{\hfill\break}?>(2008)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B4, B12, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B13, B14, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B18, B19</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3625–3630</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">Fe<inline-formula><mml:math id="M746" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M747" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M748" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M749" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M750" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> or AlAl<inline-formula><mml:math id="M751" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M752" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M753" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Redhammer et al. (2000), Libowitzky and Beran  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>(2004), Scordari et al.  <?xmltex \hack{\hfill\break}?>(2008)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B12, B18, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B19</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3600–3607</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">MgMg<inline-formula><mml:math id="M754" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M755" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Kodama et al. (1974), <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Lacalamita et al. (2020)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B6, B12, <?xmltex \hack{\hfill\break}?>B14, B16</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3600–3603</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">MgMg<inline-formula><mml:math id="M756" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M757" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">Kodama et al. (1974), <?xmltex \hack{\hfill\break}?>Lacalamita et al. (2020)</oasis:entry>
       </oasis:row>
       <oasis:row rowsep="1">
         <oasis:entry colname="col1">B16</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3596</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Fe<inline-formula><mml:math id="M758" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M759" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M760" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M761" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">Redhammer et al. (2000)</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5"/>
         <oasis:entry colname="col6"/>
         <oasis:entry colname="col7"/>
         <oasis:entry colname="col8"/>
       </oasis:row>
       <oasis:row>
         <oasis:entry colname="col1">B18</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col2">3570</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col3">Fe<inline-formula><mml:math id="M762" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M763" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M764" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M765" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-<inline-formula><mml:math id="M766" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M767" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col4">This work</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col5">B18</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col6">3570</oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col7">Fe<inline-formula><mml:math id="M768" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M769" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M770" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M771" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-<inline-formula><mml:math id="M772" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M773" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula></oasis:entry>
         <oasis:entry colname="col8">This work</oasis:entry>
       </oasis:row>
     </oasis:tbody>
   </oasis:tgroup><?xmltex \end{scaleboxenv}?></oasis:table></table-wrap>

      <p id="d1e10300">In accordance with the two-mode behavior approach, the strongest
OH-stretching peak corresponds to the most abundant M1M2M2 chemical
configuration. Since biotite represents a solid solution between phlogopite
and annite, where Mg and Fe<inline-formula><mml:math id="M774" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> are the dominant octahedrally coordinated
cations, for each biotite sample the most intense OH-stretching peak should
correspond to the most probable M<inline-formula><mml:math id="M775" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M776" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M777" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> chemical species.
Hence, weaker OH-stretching peaks will correspond to less probable
M1M2M2 local configurations. Consequently, peaks related to MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M778" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-X
local configurations are observed for all of the studied phlogopite samples
(B1, B2, B3, B5, B6, B7, B8, B10, B17, and B20) with the exception of sample
B12, which shows an intermediate composition in the octahedral layer (see
Table 1). However, the peak position slightly varies depending on the
X-site anion adjacent to <inline-formula><mml:math id="M779" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K. Furthermore, the majority of the phlogopite
samples exhibits OH-stretching modes in the range 3660–3670 cm<inline-formula><mml:math id="M780" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>
corresponding to MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M781" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and MgMgAl, whose OH groups are involved in an
OH<inline-formula><mml:math id="M782" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M783" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> local environment (Tlili et al., 1989; Scordari et al.,
2006; Lacalamita et al., 2011; Scordari et al., 2012; Schingaro et al.,
2013). It is worth noting that the gradual substitution of Mg by Al at the
M site, emerging from the Al-Tschermak substitution mechanism, will downshift
the peak position of the initial MgMgMg-OH<inline-formula><mml:math id="M784" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M785" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> local
configuration by <inline-formula><mml:math id="M786" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 30–35 cm<inline-formula><mml:math id="M787" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, i.e., from <inline-formula><mml:math id="M788" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 3705–3715 to 3670–3675 cm<inline-formula><mml:math id="M789" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>. This assumption corroborates the
conclusions by Hawthorne et al. (2000), Scordari et al. (2012), and Watenphul
et al. (2016a), who showed that a similar Raman peak shift towards lower
frequencies has been monitored for the OH-stretching peaks in tremolites and
phlogopite as well as for the W-site OH stretching in tourmalines.</p>
      <p id="d1e10469">At the same time, most of the examined annite samples (B4, B13, B14, B16,
B18, B19, and B21) display the strongest OH-stretching N-type Raman peak
between 3650 and 3660 cm<inline-formula><mml:math id="M790" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (Figs. S2 and S3, Table 3), corresponding to
Fe<inline-formula><mml:math id="M791" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M792" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M793" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M794" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-X (Redhammer et al., 2000). For
sample B16, an aluminian F-rich annite, the Raman peak at <inline-formula><mml:math id="M795" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 3596 cm<inline-formula><mml:math id="M796" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> is assigned to a Fe<inline-formula><mml:math id="M797" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M798" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M799" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> local
configuration (Redhammer et al., 2000) rather than to MgMg<inline-formula><mml:math id="M800" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M801" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>, by taking into account the following aspects: (i) the peak
centered at <inline-formula><mml:math id="M802" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 3596 cm<inline-formula><mml:math id="M803" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> being the strongest feature of the
<inline-formula><mml:math id="M804" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> Raman spectrum of sample B16 (Fig. S2), indicating that it should
be assigned to the most abundant cations at the M site, and (ii) the cationic
distribution of the M site with <inline-formula><mml:math id="M805" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M806" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1.54</mml:mn></mml:mrow></mml:math></inline-formula> apfu, <inline-formula><mml:math id="M807" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al <inline-formula><mml:math id="M808" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.88 apfu, and <inline-formula><mml:math id="M809" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg <inline-formula><mml:math id="M810" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.10 apfu.</p>
</sec>
</sec>
</sec>
<sec id="Ch1.S4">
  <label>4</label><title>Discussion</title>
<sec id="Ch1.S4.SS1">
  <label>4.1</label><title>Major elements in the octahedral sheets</title>
      <p id="d1e10710">Quantification of <inline-formula><mml:math id="M811" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg content in atoms per formula unit can be achieved by the Raman
signals of two different vibrational groups (Fig. 5). The best candidate
from the framework vibrational modes are the MO<inline-formula><mml:math id="M812" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vibrations at
<inline-formula><mml:math id="M813" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 190 cm<inline-formula><mml:math id="M814" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, whose peak position and FWHM are plotted
against M-site Mg concentration (Fig. 5a). Data points of both plots were
fitted with the exponential functions <inline-formula><mml:math id="M815" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">197.1</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.3</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">40.57</mml:mn><mml:msup><mml:mi>e</mml:mi><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:msup><mml:mn mathvariant="normal">1.213</mml:mn><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Mg</mml:mi></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M816" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="normal">FWHM</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">6.8</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2.6</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>+</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">77.1</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">16.8</mml:mn><mml:mo>)</mml:mo><mml:msup><mml:mi>e</mml:mi><mml:mrow><mml:mo>(</mml:mo><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1.2</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.3</mml:mn><mml:msup><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Mg</mml:mi></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, respectively. Then, using
the inverse functions <inline-formula><mml:math id="M817" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Mg</mml:mi><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>=</mml:mo><mml:mstyle displaystyle="false"><mml:mfrac style="text"><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">ln</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">40.57</mml:mn></mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">1.213</mml:mn></mml:mfrac></mml:mstyle><mml:mo>-</mml:mo><mml:mstyle displaystyle="false"><mml:mfrac style="text"><mml:mrow><mml:mi>ln⁡</mml:mi><mml:mfenced close="]" open="["><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">197.1</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:mfenced></mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">1.213</mml:mn></mml:mfrac></mml:mstyle></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M818" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Mg</mml:mi><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="normal">FWHM</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>=</mml:mo><mml:mstyle displaystyle="false"><mml:mfrac style="text"><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">ln</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">77.1</mml:mn></mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">1.2</mml:mn></mml:mfrac></mml:mstyle><mml:mo>+</mml:mo><mml:mstyle displaystyle="false"><mml:mfrac style="text"><mml:mrow><mml:mi>ln⁡</mml:mi><mml:mo>[</mml:mo><mml:msub><mml:mi mathvariant="normal">FWHM</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">6.8</mml:mn><mml:mo>]</mml:mo></mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">1.2</mml:mn></mml:mfrac></mml:mstyle></mml:mrow></mml:math></inline-formula>,
one can calculate the content of <inline-formula><mml:math id="M819" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg from the Raman data
(<inline-formula><mml:math id="M820" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M821" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>). It is worth noting that sample B16, an aluminian
F-rich annite, strongly deviates from both exponential trends in Fig. 5a,
which we attribute to the high amount of octahedrally coordinated Al <inline-formula><mml:math id="M822" display="inline"><mml:mo>&gt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.8 apfu, the highest among the studied biotites; consequently
an alternative should be found to quantify <inline-formula><mml:math id="M823" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg in such <inline-formula><mml:math id="M824" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al-rich
biotites. Moreover, <inline-formula><mml:math id="M825" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M826" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> plotted against <inline-formula><mml:math id="M827" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M828" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>
(Fig. 5b) reveals relatively large deviation from the one-to-one correlation
line for phlogopite (<inline-formula><mml:math id="M829" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg <inline-formula><mml:math id="M830" display="inline"><mml:mo>&gt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 1.5 apfu). Hence, the
introduction of a second vibrational group sensitive to M-site occupancy by
Mg is mandatory to solve this issue.</p>
      <p id="d1e11051">As pointed out above, the M-site chemistry has a strong effect on the OH-stretching modes, in a way very similar to that for amphiboles
(Leissner et al., 2015; paper on IR; e.g., Hawthorne, 2016). The correct
assignment of the OH-stretching peaks to different chemical M1M2M2 species is
however, a key factor for the proper utilization of the two-mode behavior
approach, since the peak position of the strongest OH-stretching Raman peak will reveal
the dominant cations occupying the octahedral layer. We have attributed the
observed OH-stretching peaks based on multiple studies by others (see Table 3, Fig. 5c). Then the content of <inline-formula><mml:math id="M831" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg was calculated by averaging the
sum of the integrated <inline-formula><mml:math id="M832" display="inline"><mml:mi>I</mml:mi></mml:math></inline-formula> of each parallel-polarized orientation
(<inline-formula><mml:math id="M833" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M834" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) generated by Mg-containing M1M2M2 configurations,
multiplied by the number of Mg cations in the corresponding triplet: <inline-formula><mml:math id="M835" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:msub><mml:mi mathvariant="normal">Mg</mml:mi><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">horizonal</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mo>,</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">vertical</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mstyle displaystyle="false"><mml:mfrac style="text"><mml:mstyle scriptlevel="+1"><mml:mtable class="substack"><mml:mtr><mml:mtd><?xmltex \hack{\textstyle}?><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:mi mathvariant="normal">MgMgMg</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">K</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:mi mathvariant="normal">MgMgMg</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">K</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">F</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">MgMgFe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msub></mml:mtd></mml:mtr><mml:mtr><mml:mtd><?xmltex \hack{\textstyle}?><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:mi mathvariant="normal">MgMgMg</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">K</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">O</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">MgFe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msub></mml:mtd></mml:mtr><mml:mtr><mml:mtd><?xmltex \hack{\textstyle}?><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">MgMgFe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:mi mathvariant="normal">MgMgAl</mml:mi></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:mi mathvariant="normal">MgMg</mml:mi><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:mtd></mml:mtr></mml:mtable></mml:mstyle><mml:mstyle scriptlevel="+1"><?xmltex \hack{\textstyle}?><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">total</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:mstyle></mml:mfrac></mml:mstyle></mml:mrow></mml:math></inline-formula>,  where <inline-formula><mml:math id="M836" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">total</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> the sum of the integrated
intensities of all OH-stretching modes in both <inline-formula><mml:math id="M837" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M838" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> Raman spectra; in the case of a single-crystal grain with unknown
orientation or polycrystalline sample, <inline-formula><mml:math id="M839" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">total</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> can be simply the
intensity summed up over all OH-stretching Raman peaks. The
<inline-formula><mml:math id="M840" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M841" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:math></inline-formula> values plotted against those calculated from
the EMP analysis (<inline-formula><mml:math id="M842" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M843" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>) exhibit an excellent one-to-one
correlation (Fig. 5d).</p>
      <p id="d1e11445">It is worth commenting more in detail on the OH-stretching peak assignment of
B18 (magnesian <inline-formula><mml:math id="M844" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K-deficient annite). The Raman peak at 3570 cm<inline-formula><mml:math id="M845" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>
observed in the spectrum of B18 was assigned to
Fe<inline-formula><mml:math id="M846" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M847" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M848" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M849" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-<inline-formula><mml:math id="M850" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M851" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> rather than
to Fe<inline-formula><mml:math id="M852" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M853" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M854" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K-OH<inline-formula><mml:math id="M855" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>, which generates an infrared
absorption peak in close proximity in energy (Redhammer et al., 2000), based
on the following decisive criteria: (i) this is the strongest Raman signal
in the OH-stretching range, and therefore it can be hardly attributed to
defects in the octahedral layer. (ii) B18 is the only interlayer-deficient
biotite among all the samples studied here, with a considerable amount of
A-site vacancies <inline-formula><mml:math id="M856" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(K<inline-formula><mml:math id="M857" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">0.63</mml:mn></mml:msub><mml:msub><mml:mo>□</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.37</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>). (iii) B18 is
<inline-formula><mml:math id="M858" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al-poor annite; i.e., Fe<inline-formula><mml:math id="M859" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and Fe<inline-formula><mml:math id="M860" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> are the most abundant
octahedrally coordinated cations. (iv) Previous Raman and infrared studies
on amphiboles (Leissner et al., 2015; Hawthorne, 2016) indicated that an
OH-stretching peak generated by a given triplet of MO<inline-formula><mml:math id="M861" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> octahedra next
to A-site vacancy is downshifted in wavenumber by approximately 50–60 cm<inline-formula><mml:math id="M862" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> with respect to the OH-stretching peak generated by the same
MO<inline-formula><mml:math id="M863" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> triplet but next to a filled A-site, which favors a
Fe<inline-formula><mml:math id="M864" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M865" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M866" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> over a Fe<inline-formula><mml:math id="M867" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M868" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M869" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> configuration
(compare the corresponding peak positions related to <inline-formula><mml:math id="M870" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K in Table 3). It
should be mentioned that a perfect match of sample B18 with the one-to-one
line of Fig. 5d can be achieved by taking into consideration the influence
of <inline-formula><mml:math id="M871" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al on the <inline-formula><mml:math id="M872" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi></mml:math></inline-formula> of the M1M2M2 triplets in the <inline-formula><mml:math id="M873" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>
scattering geometry, since B18 has the highest content of tetrahedrally
coordinated Al in the sample suite studied here (<inline-formula><mml:math id="M874" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al <inline-formula><mml:math id="M875" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> 1.51 apfu).
Previous research on the <inline-formula><mml:math id="M876" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al effect in synthetic amphiboles with vacant
A sites (Hawthorne et al., 2000) and along the annite–siderophyllite
(K(Fe<inline-formula><mml:math id="M877" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>,Al)(Si<inline-formula><mml:math id="M878" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M879" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M880" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M881" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>) join with fully
occupied A sites (Redhammer et al., 2000) indicated that progressive
substitution of <inline-formula><mml:math id="M882" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si by <inline-formula><mml:math id="M883" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al resulted in a downshift of the
OH-stretching bands by 15–20 cm<inline-formula><mml:math id="M884" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>. This accounts principally for the N-
and I-type OH Raman peaks in the case of <inline-formula><mml:math id="M885" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al-rich annite. Thus, the
peaks at 3677 and 3655 cm<inline-formula><mml:math id="M886" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> of the horizontal parallel-polarized
spectrum of B18 should rather be assigned to MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M887" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M888" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> and
MgFe<inline-formula><mml:math id="M889" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M890" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M891" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> local arrangements, respectively. Therefore,
an <inline-formula><mml:math id="M892" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M893" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace linebreak="nobreak" width="0.125em"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:math></inline-formula> value of 0.73 apfu can be obtained, which is
almost identical to 0.70 apfu of the EMP analysis. Nevertheless, the
crosschecking of the calculations gained from Fig. 5b and d will reduce
the uncertainties and give an unequivocal determination of <inline-formula><mml:math id="M894" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg content
of sample B18.</p>
      <p id="d1e12006">Nominally biotite is an <inline-formula><mml:math id="M895" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Mg, Fe<inline-formula><mml:math id="M896" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) solid solution, and therefore
<inline-formula><mml:math id="M897" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> as a function of the <inline-formula><mml:math id="M898" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M899" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> content shows a
reverse trend (see Fig. 6a) compared to that against <inline-formula><mml:math id="M900" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg content (Fig. 5a). Consequently, <inline-formula><mml:math id="M901" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M902" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> content can be estimated using the
equation <inline-formula><mml:math id="M903" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">196.6</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.3</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.891</mml:mn><mml:msup><mml:mi>e</mml:mi><mml:mrow><mml:mo>(</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1.71</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.20</mml:mn><mml:msup><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>. However, similarly to the case of <inline-formula><mml:math id="M904" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg (Fig. 5b),
there is an unsatisfactory deviation of the phlogopite dataset from the
one-to-one-correlation (see Fig. S4). Since the <inline-formula><mml:math id="M905" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg content could be
quantified more precisely by the integrated <inline-formula><mml:math id="M906" display="inline"><mml:mi>I</mml:mi></mml:math></inline-formula> of OH-stretching modes, the same
strategy was followed to quantify <inline-formula><mml:math id="M907" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M908" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, using the equation
<inline-formula><mml:math id="M909" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:msubsup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace linebreak="nobreak" width="0.125em"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">horizonal</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mo>,</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">vertical</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mo>=</mml:mo><mml:mstyle displaystyle="false"><mml:mfrac style="text"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">MgMgFe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">MgFe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>+</mml:mo><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Al</mml:mi><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow class="chem"><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">total</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:mfrac></mml:mstyle></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, where <inline-formula><mml:math id="M910" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>I</mml:mi><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">OH</mml:mi><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">total</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> the sum of the integrated
intensities of all OH-stretching modes of the horizontal and vertical
parallel-polarized spectra, respectively. Figure 6b shows the correlation of
<inline-formula><mml:math id="M911" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M912" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula> with <inline-formula><mml:math id="M913" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M914" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> concentration
determined by EMPA, where the data points for Mg-rich biotites with
<inline-formula><mml:math id="M915" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M916" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M917" display="inline"><mml:mo>&lt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.8 apfu follow a one-to-one correlation line
and for Fe-rich biotites (with <inline-formula><mml:math id="M918" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M919" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M920" display="inline"><mml:mo>&gt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.8 apfu) a
linear trend that can be expressed by the relation <inline-formula><mml:math id="M921" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M922" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace linebreak="nobreak" width="0.125em"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">0.32</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.11</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>+</mml:mo><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">1.21</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.07</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:msup><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:msubsup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>.</p>
      <p id="d1e12565">It should be underlined that the presence of <inline-formula><mml:math id="M923" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M924" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> also affects
the peak position of the MO<inline-formula><mml:math id="M925" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vibrations at <inline-formula><mml:math id="M926" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 190 cm<inline-formula><mml:math id="M927" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, which increases exponentially with increasing <inline-formula><mml:math id="M928" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M929" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M930" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M931" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) content and can be calculated by <inline-formula><mml:math id="M932" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">197.5</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.67</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.27</mml:mn><mml:mo>)</mml:mo><mml:msup><mml:mi>e</mml:mi><mml:mrow><mml:msup><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">1.76</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.25</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mo>(</mml:mo><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:mrow></mml:math></inline-formula> (Fig. 6a). Besides that, the integrated
intensities of the OH-stretching modes, where Fe<inline-formula><mml:math id="M933" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> is involved in the
assigned local environment and is mainly emerging from the MgMgFe<inline-formula><mml:math id="M934" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>
and Fe<inline-formula><mml:math id="M935" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M936" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M937" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> triplets for phlogopite and annite,
respectively, can be used to quantify the total amount of octahedrally
coordinated Fe and then plotted against <inline-formula><mml:math id="M938" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M939" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M940" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M941" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>)<inline-formula><mml:math id="M942" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> (Fig. 6c). Similarly to the trends in Fig. 6b, good
one-to-one correlation can be achieved for phlogopite with <inline-formula><mml:math id="M943" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M944" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M945" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M946" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) <inline-formula><mml:math id="M947" display="inline"><mml:mo>&lt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.8 apfu, whilst for samples exceeding this
value, <inline-formula><mml:math id="M948" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M949" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M950" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M951" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) content can be obtained from
<inline-formula><mml:math id="M952" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M953" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M954" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M955" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>)<inline-formula><mml:math id="M956" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.38</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.17</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>+</mml:mo><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">1.47</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.08</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:msup><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mo>(</mml:mo><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>+</mml:mo><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:msub><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>.</p>
      <p id="d1e13034">The fact that <inline-formula><mml:math id="M957" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M958" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M959" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M960" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M961" display="inline"><mml:mo>+</mml:mo></mml:math></inline-formula> Fe<inline-formula><mml:math id="M962" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) are
overestimated by Raman spectroscopy, while <inline-formula><mml:math id="M963" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg is not, suggests that
additional non-magnesium, non-iron elements contribute to the spectral range
dominated by OH-stretching modes related to ferrous/ferric M1M2M2
configurations. This is also evident by the overall broad bands (FWHM
<inline-formula><mml:math id="M964" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 27–40 cm<inline-formula><mml:math id="M965" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>) in the range 3650–3660 cm<inline-formula><mml:math id="M966" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> in the
<inline-formula><mml:math id="M967" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> Raman spectra of annite samples (B13, B14, B16, B18, and B19),
indicating a superposition of multiple different octahedrally coordinated
cationic combinations such as Fe<inline-formula><mml:math id="M968" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M969" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M970" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>,
Fe<inline-formula><mml:math id="M971" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M972" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al, and AlAl<inline-formula><mml:math id="M973" display="inline"><mml:mo>□</mml:mo></mml:math></inline-formula>- (e.g., Redhammer et al., 2000;
Libowitzky and Beran, 2004; Scordari et al., 2008; Schingaro et al., 2013).
Hence, subtle amounts of minor elements such as Al, Ti, and Mn, entering the
M site, whose vibrational modes cannot be separated from the ascribed ones,
lead to the deviation of the annite dataset from the one-to-one correlation
lines of Fig. 6b and c. This can be seen by plotting the contents of the
non-(Mg,Fe) octahedrally coordinated cations calculated from the Raman and
EMP analyses (Fig. 6d), where a one-to-one match with discrepancies within
the relative errors is observed for all samples. The only exception is
sample B16, characterized by an unusual high content of non-(Mg,Fe) cations
of almost 47 % of the M-site occupancy. By subtracting the excess of
<inline-formula><mml:math id="M974" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M975" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (<inline-formula><mml:math id="M976" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>y</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> in Fig. 6b) from the total amount of
octahedrally coordinated (<inline-formula><mml:math id="M977" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi>y</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>x</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> in Fig. 6c), one can estimate <inline-formula><mml:math id="M978" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M979" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace linebreak="nobreak" width="0.125em"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.70</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.20</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>+</mml:mo><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">0.26</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.11</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:msup><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:msubsup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, which
is significant in Earth sciences, as it is indicative of oxidation
processes. We could not find a satisfactory trend to directly quantify
<inline-formula><mml:math id="M980" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M981" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, e.g., via <inline-formula><mml:math id="M982" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi></mml:math></inline-formula> and integrated <inline-formula><mml:math id="M983" display="inline"><mml:mi>I</mml:mi></mml:math></inline-formula> of the Raman scattering
in the range 500–550 cm<inline-formula><mml:math id="M984" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, which is noticeable spectral indicators for
the presence of octahedrally coordinated Fe<inline-formula><mml:math id="M985" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> in Na amphiboles
(Waeselmann et al., 2020).</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S4.SS2">
  <label>4.2</label><title>Major elements in the tetrahedral sheets</title>
      <p id="d1e13423">Among the framework phonon modes the TO<inline-formula><mml:math id="M986" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring modes near 650
and 680 cm<inline-formula><mml:math id="M987" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (i.e., T–O<inline-formula><mml:math id="M988" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>–T bending) appear to be most sensitive to
the T-site occupancy (see Fig. 7a). However, the position of the Raman peak
near 680 cm<inline-formula><mml:math id="M989" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (Si–O<inline-formula><mml:math id="M990" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>–Si) turned to be also sensitive to the
content of <inline-formula><mml:math id="M991" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti (see the discussion below), whereas the position of the
peak near 650 cm<inline-formula><mml:math id="M992" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (Si–O<inline-formula><mml:math id="M993" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>–Al) is indifferent to the M-site
occupancy. Therefore, we propose to use the wavenumber of the TO<inline-formula><mml:math id="M994" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring
mode near 650 cm<inline-formula><mml:math id="M995" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> to estimate the amount of <inline-formula><mml:math id="M996" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si. The evolution of
<inline-formula><mml:math id="M997" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">650</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> with respect to <inline-formula><mml:math id="M998" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si can be fitted with a
Boltzmann-type function <inline-formula><mml:math id="M999" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">650</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">673.5</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">638.5</mml:mn><mml:mtext>–</mml:mtext><mml:mn mathvariant="normal">673.5</mml:mn><mml:mo>)</mml:mo><mml:mo>/</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo><mml:msup><mml:mi>e</mml:mi><mml:mfrac><mml:mrow><mml:msup><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Si</mml:mi><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2.92</mml:mn><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">0.078</mml:mn></mml:mfrac></mml:msup><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, and then the <inline-formula><mml:math id="M1000" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si
amount can be quantified by the inverse function <inline-formula><mml:math id="M1001" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Si</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.078</mml:mn><mml:mo>⋅</mml:mo><mml:mfenced close="]" open="["><mml:mrow><mml:mi>ln⁡</mml:mi><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">650</mml:mn></mml:msub><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">638.5</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi>ln⁡</mml:mi><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">673.5</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">650</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:mfenced></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>+</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">2.92</mml:mn></mml:mrow></mml:math></inline-formula> (see Fig. 7a). Only sample B3
slightly deviates from fitting trend, an effect that can be connected to the
incorporation of Fe<inline-formula><mml:math id="M1002" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> at the T site. Despite that, the plot of <inline-formula><mml:math id="M1003" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si
amount derived from the Raman data against <inline-formula><mml:math id="M1004" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si<inline-formula><mml:math id="M1005" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">EMP</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula> provides an
excellent one-to-one correlation for all values between 2.6 and 3.2 apfu
with a relative uncertainty of <inline-formula><mml:math id="M1006" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 3 % (Fig. 7b). Due to the
sigmoidal shape of the <inline-formula><mml:math id="M1007" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si(<inline-formula><mml:math id="M1008" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">650</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) curve, the uncertainly in
determining <inline-formula><mml:math id="M1009" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si considerably increases for values below 2.6 apfu.</p>
      <p id="d1e13755">The common tetrahedrally coordinated elements in biotite are Si, Al, and
trivalent Fe, but <inline-formula><mml:math id="M1010" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1011" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> is usually found in annite rather than in
phlogopite. Therefore, for phlogopite the amount of tetrahedrally
coordinated Al cations can be also determined: <inline-formula><mml:math id="M1012" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">650</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> as <inline-formula><mml:math id="M1013" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al <inline-formula><mml:math id="M1014" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> 4–<inline-formula><mml:math id="M1015" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Si</mml:mi><mml:mo>(</mml:mo><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">650</mml:mn></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> apfu. This can help in general to
cross-check the correctness of OH-stretching assignment, which is
significant for the refinement of the M-site occupancy, because studies on
the annite–siderophyllite
(K(Fe<inline-formula><mml:math id="M1016" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>,Al)(Si<inline-formula><mml:math id="M1017" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>Al<inline-formula><mml:math id="M1018" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M1019" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M1020" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>) join (Redhammer
et al., 2000) as well as on amphiboles with vacant A sites (Hawthorne et al.,
2000) revealed that the progressive substitution of <inline-formula><mml:math id="M1021" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al for <inline-formula><mml:math id="M1022" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si
results in a downshift of the OH-stretching mode by 15–20 cm<inline-formula><mml:math id="M1023" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>.</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S4.SS3">
  <label>4.3</label><title>Presence of M-site Ti</title>
      <p id="d1e13921">Interestingly, the position and FWHM of the TO<inline-formula><mml:math id="M1024" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring mode at
<inline-formula><mml:math id="M1025" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 680 cm<inline-formula><mml:math id="M1026" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, involving Si–O<inline-formula><mml:math id="M1027" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">b</mml:mi></mml:msub></mml:math></inline-formula>–Si-bond-bending
vibrations exhibit a linear correlation with the <inline-formula><mml:math id="M1028" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti (Fig. 7c and e,
respectively), without showing any dependence on the major M-site elements.
This is probably related to the fact that tetravalent Ti interacts stronger
with the TO<inline-formula><mml:math id="M1029" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> apical oxygen atoms, resulting in subtle change of the
TO<inline-formula><mml:math id="M1030" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring tilt geometry and thus influencing the T–O–T-bending
vibrations. The linear fits to the corresponding data points yielded <inline-formula><mml:math id="M1031" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">684.7</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">0.4</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>-</mml:mo><mml:msup><mml:mn mathvariant="normal">43.5</mml:mn><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Ti</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and
<inline-formula><mml:math id="M1032" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="normal">FWHM</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">18.7</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1.3</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>+</mml:mo><mml:msup><mml:mn mathvariant="normal">150.5</mml:mn><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Ti</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>. As can be
seen in Fig. 7d and f several data points for annite (samples B4, B12,
B13, and B18) derived from <inline-formula><mml:math id="M1033" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti(<inline-formula><mml:math id="M1034" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) deviate from the
one-to-one trend, whereas the dispersion is considerably less for the data
derived from <inline-formula><mml:math id="M1035" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti(FWHM<inline-formula><mml:math id="M1036" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>). Thus, using the relation <inline-formula><mml:math id="M1037" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Ti</mml:mi><mml:mo>=</mml:mo><mml:mo>[</mml:mo><mml:msub><mml:mi mathvariant="normal">FWHM</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub><mml:mo>-</mml:mo><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">18.7</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1.3</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>]</mml:mo><mml:mo>/</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">150.5</mml:mn></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, one can determine
<inline-formula><mml:math id="M1038" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti with a relative uncertainty of <inline-formula><mml:math id="M1039" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 20 %. The only
deviating point in the trend showed in Fig. 7f is sample B4, in whose
spectrum the two peaks near 650 and 680 cm<inline-formula><mml:math id="M1040" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> could not be resolved and
appeared as a single very broad Raman peak centered at <inline-formula><mml:math id="M1041" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 670 cm<inline-formula><mml:math id="M1042" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> with FWHM<inline-formula><mml:math id="M1043" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">105.3</mml:mn></mml:mrow></mml:math></inline-formula> cm<inline-formula><mml:math id="M1044" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (Fig. 7e). It should be
mentioned that in Ti-rich biotites (<inline-formula><mml:math id="M1045" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti <inline-formula><mml:math id="M1046" display="inline"><mml:mo>&gt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.2 apfu)
contributions from OH stretching of X-site hydroxyl groups shared between
Ti-containing M1M2M2 triplets can be expected (e.g., Scordari et al., 2006).
However, to keep local charge balance, commonly the anionic X sites next to
<inline-formula><mml:math id="M1047" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti are occupied by an O<inline-formula><mml:math id="M1048" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-forming local chemical arrangement of type
K-O<inline-formula><mml:math id="M1049" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-M<inline-formula><mml:math id="M1050" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M1051" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M1052" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-O<inline-formula><mml:math id="M1053" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K, in which no OH-stretching peaks should
be observed. Possible Raman-active modes of the OH-stretching vibrations,
including Ti in the assigned triplets to comply with the requirements for
local charge balance can be K-OH<inline-formula><mml:math id="M1054" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-M<inline-formula><mml:math id="M1055" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M1056" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M1057" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K, K-O<inline-formula><mml:math id="M1058" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-M<inline-formula><mml:math id="M1059" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>M<inline-formula><mml:math id="M1060" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M1061" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M1062" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-<inline-formula><mml:math id="M1063" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> or less probably <inline-formula><mml:math id="M1064" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup><mml:mo>□</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>-O<inline-formula><mml:math id="M1065" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-M<inline-formula><mml:math id="M1066" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>
M<inline-formula><mml:math id="M1067" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti<inline-formula><mml:math id="M1068" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>-OH<inline-formula><mml:math id="M1069" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>-K. Such considerations are supported by the main
substitution mechanisms involving Ti after Li et al. (2020). However, we
could not resolve such additional OH-stretching peaks in our Ti-rich
samples, namely phlogopite B6, B8, and B20 and annite B4, B14, and B21.</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S4.SS4">
  <label>4.4</label><title>Interlayer cations</title>
      <p id="d1e14491">In contrast to earlier findings by Wang et al. (2015), a direct connection
of the linearly increasing <inline-formula><mml:math id="M1070" display="inline"><mml:mrow class="chem"><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>/</mml:mo><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">Mg</mml:mi><mml:mo>+</mml:mo><mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">Fe</mml:mi><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula> ratio with decreasing
<inline-formula><mml:math id="M1071" display="inline"><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi></mml:math></inline-formula> of the Raman peaks at 715–755 (<inline-formula><mml:math id="M1072" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">730</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) and
760–780 cm<inline-formula><mml:math id="M1073" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> (<inline-formula><mml:math id="M1074" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">780</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula>) could not be observed. Though, the
peak position of the ring mode vibrations at <inline-formula><mml:math id="M1075" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 730 cm<inline-formula><mml:math id="M1076" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>
in the <inline-formula><mml:math id="M1077" display="inline"><mml:mrow><mml:mover accent="true"><mml:mi>y</mml:mi><mml:mo mathvariant="normal">‾</mml:mo></mml:mover><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi>z</mml:mi><mml:mi>z</mml:mi><mml:mo>)</mml:mo><mml:mi>y</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula> Raman spectra tends to be sensitive to the occupancy of
the interlayer space and shifts linearly to higher wavenumbers in the
presence of A-site vacancies with a gradient change at <inline-formula><mml:math id="M1078" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg contents of
1.5 apfu. This tendency reflects to some extent the evolution of <inline-formula><mml:math id="M1079" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K
content with increasing <inline-formula><mml:math id="M1080" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">730</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> values. Accordingly, <inline-formula><mml:math id="M1081" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K
content was only plotted against <inline-formula><mml:math id="M1082" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">730</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> (Fig. 8a), as <inline-formula><mml:math id="M1083" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">780</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> could not mirror the amount of A-site cations, in particular of K.
For biotites belonging to the phlogopite series <inline-formula><mml:math id="M1084" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K content can be
determined by using the equation <inline-formula><mml:math id="M1085" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mfenced open="(" close=")"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">1529</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">37</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mo>-</mml:mo><mml:msup><mml:mfenced close=")" open="("><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">918</mml:mn><mml:mo>±</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">45</mml:mn></mml:mrow></mml:mfenced><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">K</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, while that of annite can be
expressed by the relation <inline-formula><mml:math id="M1086" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub><mml:mo>=</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">862</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo><mml:msup><mml:mn mathvariant="normal">157</mml:mn><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup><mml:mi mathvariant="normal">K</mml:mi></mml:mrow></mml:math></inline-formula>. The Raman-scattering analysis provides precise calculation of the amount of <inline-formula><mml:math id="M1087" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K
for the phlogopite dataset with a relative error of <inline-formula><mml:math id="M1088" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 3 %,
but the uncertainty obtained from the inverse trend of <inline-formula><mml:math id="M1089" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> is
too large to quantify <inline-formula><mml:math id="M1090" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K content of annite (Fig. 8b). Sample B6
deviates from the <inline-formula><mml:math id="M1091" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> linear trend and is characterized by
<inline-formula><mml:math id="M1092" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1093" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> contents of <inline-formula><mml:math id="M1094" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.30 apfu. Though, it cannot be
stated whether the elevated <inline-formula><mml:math id="M1095" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1096" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> contents in the crystal
structure of phlogopite shift the corresponding peak towards higher
wavenumbers, since in sample B5, an octaferrian phlogopite with similar
amount of <inline-formula><mml:math id="M1097" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1098" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, we could not identify a peak between 715 and 755 cm<inline-formula><mml:math id="M1099" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>.</p>
</sec>
<sec id="Ch1.S4.SS5">
  <label>4.5</label><title>Limitations of the method</title>
      <p id="d1e14879">Raman spectroscopy, as with any other analytical technique, has its limitations, and
undoubtedly, it cannot achieve the detection limit of EMPA (<inline-formula><mml:math id="M1100" display="inline"><mml:mo lspace="0mm">∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 100–200 ppm), and trace elements cannot be detected by Raman spectroscopy.
Besides, the uncertainties in the quantification of major and minor elements
by Raman spectroscopy are affected by the quality of the measured spectra,
i.e., by the signal-to-noise ratio and spectral resolution. Nevertheless,
here we demonstrate that the relative uncertainties of <inline-formula><mml:math id="M1101" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si, <inline-formula><mml:math id="M1102" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">A</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>K,
<inline-formula><mml:math id="M1103" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg, <inline-formula><mml:math id="M1104" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1105" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, and <inline-formula><mml:math id="M1106" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1107" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> amounts in atoms per formula unit, as derived
from Raman-scattering data, are 3 %, 3 %, 6 %, 6 %, and 8 %, respectively, whereas
the uncertainties in the chemical formulae calculated from EMP data are
<inline-formula><mml:math id="M1108" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 1 %–2 %. Moreover, the determination of Fe<inline-formula><mml:math id="M1109" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> only on
the basis of EMPA is not straightforward. Minor elements such as <inline-formula><mml:math id="M1110" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti
can be estimated by Raman spectroscopy with a relatively large uncertainty
of 20 % against 6 % by EMPA.</p>
</sec>
</sec>
<sec id="Ch1.S5" sec-type="conclusions">
  <label>5</label><title>Conclusions</title>
      <p id="d1e14997">The results of our combined Raman spectroscopic and WD-EMP as well as
Mössbauer analyses clearly reveal that the major cations occupying the
octahedral, tetrahedral, and interlayer sites of biotites can be determined
with acceptable relative errors. Minor elements at the M site such as Ti,
which are critical crystallochemical markers indicative of specimen
locality, can be quantified as well. According to the overall spectral
profile, one can easily distinguish between phlogopite and annite, as the
strongest MO<inline-formula><mml:math id="M1111" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> peak (region I; Fig. 4) appears at <inline-formula><mml:math id="M1112" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 195
and 165 cm<inline-formula><mml:math id="M1113" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, respectively, while the strongest OH-stretching peak
(region IV; Fig. 4) is at 3710 and 3650 cm<inline-formula><mml:math id="M1114" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, respectively.
Furthermore, the established calibration curves between the Raman signals
and the chemical composition of the analyzed biotites provide a
preparation-free, fast, and easy-to-handle tool for the crystallochemical
characterization of those phyllosilicates. Guidelines for non-specialists to
non-destructively determine the crystallochemical composition of biotites
are listed as follows:
<list list-type="order"><list-item>
      <p id="d1e15042">By following the recommended OH-stretching peak assignment to different
local cationic arrangements (Table 3), <inline-formula><mml:math id="M1115" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg<inline-formula><mml:math id="M1116" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:math></inline-formula>,
<inline-formula><mml:math id="M1117" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1118" display="inline"><mml:mrow><mml:msubsup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msubsup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>, and
<inline-formula><mml:math id="M1119" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>(Fe<inline-formula><mml:math id="M1120" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1121" display="inline"><mml:mrow><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup><mml:msub><mml:mo>)</mml:mo><mml:mrow><mml:mi mathvariant="normal">Raman</mml:mi><mml:mspace width="0.125em" linebreak="nobreak"/><mml:mo>(</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">aver</mml:mi><mml:mo>.</mml:mo><mml:mo>)</mml:mo></mml:mrow></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> can be calculated.</p></list-item><list-item>
      <p id="d1e15161">Deviations from the one-to-one correlation lines, in the case of estimating
the <inline-formula><mml:math id="M1122" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1123" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> and <inline-formula><mml:math id="M1124" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe<inline-formula><mml:math id="M1125" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> amounts, demonstrate incorporation
of non-(Mg,Fe) cations in the octahedral layer (Fig. 6d).</p></list-item><list-item>
      <p id="d1e15207">The amount of M-site Mg, Fe<inline-formula><mml:math id="M1126" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, and Fe<inline-formula><mml:math id="M1127" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> can be cross-checked by the
position of the strong Raman peak near 190 cm<inline-formula><mml:math id="M1128" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, arising from the
MO<inline-formula><mml:math id="M1129" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">6</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> vibrations; in the case of <inline-formula><mml:math id="M1130" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg, FWHM<inline-formula><mml:math id="M1131" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> can be used as
well.</p></list-item><list-item>
      <p id="d1e15275"><inline-formula><mml:math id="M1132" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti content can be quantified by the peak position and FWHM of the
TO<inline-formula><mml:math id="M1133" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring mode at <inline-formula><mml:math id="M1134" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 680 cm<inline-formula><mml:math id="M1135" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>. Due to smaller relative
errors, it is recommended to use the <inline-formula><mml:math id="M1136" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Ti(FWHM<inline-formula><mml:math id="M1137" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">680</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>) trend if two
peaks near 650 and 680 cm<inline-formula><mml:math id="M1138" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> can be resolved.</p></list-item><list-item>
      <p id="d1e15346">The presence of <inline-formula><mml:math id="M1139" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al <inline-formula><mml:math id="M1140" display="inline"><mml:mo>&gt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> 0.8 apfu in annite can be detected by
cross-checking the <inline-formula><mml:math id="M1141" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">M</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Mg contents derived from <inline-formula><mml:math id="M1142" display="inline"><mml:mrow><mml:msub><mml:mi mathvariant="italic">ω</mml:mi><mml:mn mathvariant="normal">190</mml:mn></mml:msub></mml:mrow></mml:math></inline-formula> and of
the integrated intensities of the OH-stretching peaks.</p></list-item><list-item>
      <p id="d1e15386">The amount of <inline-formula><mml:math id="M1143" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Si can be monitored using the peak position of the
TO<inline-formula><mml:math id="M1144" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-ring modes at <inline-formula><mml:math id="M1145" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 650 cm<inline-formula><mml:math id="M1146" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>. <inline-formula><mml:math id="M1147" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al content of
phlogopite can indirectly be extracted by <inline-formula><mml:math id="M1148" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:math></inline-formula>Al <inline-formula><mml:math id="M1149" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M1150" display="inline"><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">4</mml:mn><mml:msup><mml:mo>-</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">T</mml:mi></mml:msup></mml:mrow></mml:math></inline-formula>Si.</p></list-item><list-item>
      <p id="d1e15466">Potassium deficiency in phlogopite larger than 0.12 apfu can be quantified
from the position of the peak at <inline-formula><mml:math id="M1151" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 730 cm<inline-formula><mml:math id="M1152" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>.
Interlayer-deficient annite can be recognized by the position of the
strongest OH-stretching mode, appearing at 3570 instead of <inline-formula><mml:math id="M1153" display="inline"><mml:mo>∼</mml:mo></mml:math></inline-formula> 3650 cm<inline-formula><mml:math id="M1154" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mo>-</mml:mo><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>.</p></list-item></list></p>
      <p id="d1e15507">Overall, our study shows that Raman spectroscopy is a reliable experimental
method for the crystallochemical characterization also for biotites along
with other complex hydrous silicates, though still not so precise as EMPA.
However, the truly non-destructive nature of Raman spectroscopy makes it an
extremely useful tool for characterizing cultural-heritage objects, and the
trends provided here demonstrate that it can be used even for quantitative
analyses. Moreover, one can directly analyze mineral grains in thin sections
as prepared for polarization microscopy. It is highly anticipated that a
similar analytical approach to other groups of phyllosilicates, including
those that can be found in cultural-heritage artifacts, could facilitate the
non-invasive determination of their crystallochemical composition.</p>
</sec>

      
      </body>
    <back><notes notes-type="dataavailability"><title>Data availability</title>

      <p id="d1e15514">Data derived from this research are presented in the Supplement. Additional data are available upon request from the
corresponding author.</p>
  </notes><app-group>
        <supplementary-material position="anchor"><p id="d1e15517">The supplement related to this article is available online at: <inline-supplementary-material xlink:href="https://doi.org/10.5194/ejm-34-573-2022-supplement" xlink:title="pdf">https://doi.org/10.5194/ejm-34-573-2022-supplement</inline-supplementary-material>.</p></supplementary-material>
        </app-group><notes notes-type="authorcontribution"><title>Author contributions</title>

      <p id="d1e15526">BM and JS initiated the project. SA carried out the Raman experiments as
well as the Raman and EMP data evaluation and analyses. GJR performed the
Mössbauer spectroscopic analysis. SA prepared the manuscript with
contributions from BM and JS. All authors discussed and interpreted the
results.</p>
  </notes><notes notes-type="competinginterests"><title>Competing interests</title>

      <p id="d1e15532">The contact author has declared that none of the authors has any competing interests.</p>
  </notes><notes notes-type="disclaimer"><title>Disclaimer</title>

      <p id="d1e15538">Publisher’s note: Copernicus Publications remains neutral with regard to jurisdictional claims in published maps and institutional affiliations.</p>
  </notes><ack><title>Acknowledgements</title><p id="d1e15544">The research for this study was funded by the Deutsche
Forschungsgemeinschaft (DFG, German Research Foundation) under
Germany's Excellence Strategy for “Understanding
Written Artefacts: Material, Interaction and Transmission in Manuscript
Cultures” (EXC 2176; project no. 390893796). The research was conducted within the
scope of the Centre for the Study of Manuscript Cultures (CSMC) at
Universität Hamburg. We thank Stefanie Heidrich and Peter Stutz,
Universität Hamburg, for helping with WD-EMPA measurements and sample
preparation. We are very grateful to the Mineralogical Museum of
Universität Hamburg for kindly providing the whole of the biotite
crystals.</p></ack><notes notes-type="financialsupport"><title>Financial support</title>

      <p id="d1e15549">This research has been supported by the Deutsche Forschungsgemeinschaft (grant no. EXC 2176 “Understanding Written Artefacts: Material, Interaction and Transmission in Manuscript Cultures”).</p>
  </notes><notes notes-type="reviewstatement"><title>Review statement</title>

      <p id="d1e15555">This paper was edited by Tiziana Boffa Ballaran and reviewed by Monika Koch-Müller and one anonymous referee.</p>
  </notes><ref-list>
    <title>References</title>

      <ref id="bib1.bib1"><label>1</label><?label 1?><mixed-citation>Bendel, V. and Schmidt, B. C.: Raman spectroscopic characterisation of
disordered alkali feldspars along the join
KAlSi<inline-formula><mml:math id="M1155" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M1156" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">8</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>-NaAlSi<inline-formula><mml:math id="M1157" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>O<inline-formula><mml:math id="M1158" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">8</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>: application to natural sanidine and
anorthoclase, Eur. J. Mineral., 20, 1055–1065, <ext-link xlink:href="https://doi.org/10.1127/0935-1221/2009/0021-1856" ext-link-type="DOI">10.1127/0935-1221/2009/0021-1856</ext-link>, 2008.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib2"><label>2</label><?label 1?><mixed-citation>
Bersani, D. and Lottici, P. P.: Raman spectroscopy of minerals and mineral
pigments in archaeometry, J. Raman Spectrosc., 47, 499–530, 2016.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib3"><label>3</label><?label 1?><mixed-citation>
Brigatti, M. F., Frigieri, P., Ghezzo, C., and Poppi, L.: Crystal chemistry of
Al-rich biotites coexisting with muscovites in peraluminous granites, Am.
Mineral., 85, 436–448, 2000.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib4"><label>4</label><?label 1?><mixed-citation>Brigatti, M. F., Kile, D. E., and Poppi, M.: Crystal structure and crystal
chemistry of Lithium-bearing muscovite-2M<inline-formula><mml:math id="M1159" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>, Can. Mineral., 39,
1171–1180, 2001.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib5"><label>5</label><?label 1?><mixed-citation>
Brigatti, M. F., Affronte, M., Elmi, C., Malferrari, D., and Laurora, A.:
Trioctahedral Fe-rich micas: Relationships between magnetic behavior and
crystal chemistry, Am. Mineral., 100, 2231–2241, 2015.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib6"><label>6</label><?label 1?><mixed-citation>
Chang, I. F. and Mitra, S. S.: Long wavelength optical phonons in mixed
crystals, Adv. Phys., 20, 359–404, 1971.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib7"><label>7</label><?label 1?><mixed-citation>
Corradini, M., de Ferri, L., and Pojana, G.: Spectroscopic characterization
of commercial pigments for pictorial retouching, J. Raman Spectrosc., 52,
35–58, 2021.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib8"><label>8</label><?label 1?><mixed-citation>
El Halim, M., Daoudi, L., El Ouahabi, M., Rousseau, V., Cools, C., and
Fagel, N.: Mineralogical and geochemical characterization of archaeological
ceramics from the 16th century El Badi Palace, Morocco, Clay Miner.,
53, 459–470, 2018.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib9"><label>9</label><?label 1?><mixed-citation>
Gianfagna, A., Scordari, F., Mazziotti-Tagliani, S., Ventruti, G., and
Ottolini, L.: Fluorophlogopite from Biancavilla (Mt. Etna, Sicily, Italy):
Crystal structure and crystal chemistry of a new F-dominant analog of
phlogopite, Am. Mineral., 92, 1601–1609, 2007.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib10"><label>10</label><?label 1?><mixed-citation>Hawthorne, F. C.: Short-range atomic arrangements in minerals. I: The
minerals of thze amphibole, tourmaline and pyroxene supergroups, Eur. J.
Mineral., 28, 513–536, <ext-link xlink:href="https://doi.org/10.1127/ejm/2016/0028-2538" ext-link-type="DOI">10.1127/ejm/2016/0028-2538</ext-link>, 2016.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib11"><label>11</label><?label 1?><mixed-citation>
Hawthorne, F. C., Welch, M. D., Della Ventura, G., Liu, S., Robert, J.-L., and
Jenkins, D. M.: Short-range order in synthetic aluminous tremolites. An
infrared and triple-quantum MAS NMR study, Am. Mineral., 85, 1716–1724,
2000.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib12"><label>12</label><?label 1?><mixed-citation>
Hradil, D., Píšková, A., Hradilová, J., Bezdička, P.,
Lehrberger, G., and Gerzer, S.: Mineralogy of Bohemian green earth pigment
and its microanalytical evidence in historical paintings, Archaeometry, 53,
563–586, 2011.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib13"><label>13</label><?label 1?><mixed-citation>
Kodama, H., Ross, G. J., Iiyama, J. T., and Robert, J.-L.: Effect of layer
charge location on potassium exchange and hydration of micas, Am. Mineral.,
59, 491–495, 1974.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib14"><label>14</label><?label 1?><mixed-citation>
Kroumova, E., Aroyo, M. I., Perez-Mato, J. M., Kirov, A., Capillas, C.,
Ivantchev, S., and Wondratschek, H.: Bilbao Crystallographic Server: useful
databases and tools for phase-transition studies, Phase Transit., 76, 155–170,
2003.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib15"><label>15</label><?label 1?><mixed-citation>
Lacalamita, M., Schingaro, E., Scordari, F., Ventruti, G., Fabbrizio, A.,
and Pedrazzi, G.: Substitution mechanisms and implications for the estimate
of water fugacity for Ti-rich phlogopite from Mt. Vulture, Potenza, Italy,
Am. Mineral., 96, 1381–1391, 2011.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib16"><label>16</label><?label 1?><mixed-citation>Lacalamita, M., Schingaro, E., Mesto, E., Zaccarini, F., and Biagioni, C.:
Crystal-chemistry of micas belonging to the yangzhumingite-fluorophlogopite
and phlogopite-fluorophlogopite series from the Apuan Alps (northern
Tuscany, Italy), Phys. Chem. Miner., 47, 54, <ext-link xlink:href="https://doi.org/10.1007/s00269-020-01118-2" ext-link-type="DOI">10.1007/s00269-020-01118-2</ext-link>, 2020.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib17"><label>17</label><?label 1?><mixed-citation>
Laurora, A., Brigatti, M. F., Mottana, A., Malferrari, D., and Caprilli, E.:
Crystal chemistry of trioctahedral micas in alkaline and subalkaline rocks:
A case study from Mt. Sassetto (Tolfa district, Latium, central Italy), Am.
Mineral., 92, 468–480, 2007.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib18"><label>18</label><?label 1?><mixed-citation>
Leissner, L., Schlüter, J., Horn, I., and Mihailova, B.: Exploring the
potential of Raman spectroscopy for crystalochemical analyses of complex
hydrous silicates: I. Amphiboles, Am. Mineral., 100, 2682–2694, 2015.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib19"><label>19</label><?label 1?><mixed-citation>Li, X., Zhang, C., Behrens, H., and Holtz, F.: Calculating biotite formula from electron microprobe analysis data using a machine learning method based on principal components regression, Lithos 356–357, 105371, <ext-link xlink:href="https://doi.org/10.1016/j.lithos.2020.105371" ext-link-type="DOI">10.1016/j.lithos.2020.105371</ext-link>, 2020.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib20"><label>20</label><?label 1?><mixed-citation>Libowitzky, E. and Beran, A.: IR spectroscopic characterization of hydrous
species in minerals, in: Spectroscopic methods in mineralogy, edited by:
Beran, A. and Libowitzky, E., EMU Notes in Mineralogy, Eötvös
University Press, Budapest, 227–279, <ext-link xlink:href="https://doi.org/10.1180/EMU-notes.6.6" ext-link-type="DOI">10.1180/EMU-notes.6.6</ext-link>, 2004.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib21"><label>21</label><?label 1?><mixed-citation>
Loh, E.: Optical vibrations in sheet silicates, J. Phys. C Solid State, 6, 1091–1104, 1973.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib22"><label>22</label><?label 1?><mixed-citation>
McKeown, D. A., Bell, M. I., and Etz, E. S.: Raman spectra and vibrational
analysis of the trioctahedral mica phlogopite, Am. Mineral., 84, 970–976,
1999.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib23"><label>23</label><?label 1?><mixed-citation>Mihailova, B., Schlüter, J., and Harter-Uibopuu, K.: Inscribed gems:
Material profiling beyond visible examination, in: Exploring written
artefacts: Objects, methods and concepts, edited by: Quenzer, J. B., De
Gruyter, Berlin, Boston, 229–244, <ext-link xlink:href="https://doi.org/10.1515/9783110753301-012" ext-link-type="DOI">10.1515/9783110753301-012</ext-link>, 2021.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib24"><label>24</label><?label 1?><mixed-citation>
Milke, R.: Geomaterials in the manuscript archive: The composition of
writing sands and the regional distribution of writing-sand types in
SW-Germany and northern Switzerland, 14th to 19th century, Eur. J.
Mineral., 24, 759–770, 2012.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib25"><label>25</label><?label 1?><mixed-citation>
Momma, K. and Izumi, F.: VESTA: a three-dimensional visualization system for
electronic and structural analysis, J. Appl. Crystallogr., 41, 653–658,
2008.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib26"><label>26</label><?label 1?><mixed-citation>Prencipe, M., Mantovani, L., Tribaudino, M., Bersani, D., and Lottici, P. P.:
The Raman spectrum of diopside: a comparison between <italic>ab initio</italic> calculated and
experimentally measured frequencies, Eur. J. Mineral., 24, 457–464, 2012.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib27"><label>27</label><?label 1?><mixed-citation>
Redhammer, G. J., Beran, A., Schneider, J., Amthauer, G., and Lottermoser,
W.: Spectroscopic and structural properties of synthetic micas on the
annite-siderophyllite binary: Synthesis, crystal structure refinement,
Mössbauer, and infrared spectroscopy, Am. Mineral., 85, 449–465, 2000.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib28"><label>28</label><?label 1?><mixed-citation>Redhammer, G. J., Amthauer, G., Lottermoser, W., and Roth, G.: Quadrupole
splitting distribution of Fe<inline-formula><mml:math id="M1160" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula> in synthetic trioctahedral micas,
Hyperfine Interact., 141/142, 345–349, 2002.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib29"><label>29</label><?label 1?><mixed-citation>Redhammer, G. J., Amthauer, G., Lottermoser, W., Bernroider, M., Tippelt, G.,
and Roth, G.: X-ray diffraction and <inline-formula><mml:math id="M1161" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">57</mml:mn></mml:msup></mml:math></inline-formula>Fe – Mössbauer spectroscopy
of synthetic trioctahedral micas <inline-formula><mml:math id="M1162" display="inline"><mml:mrow><mml:mo mathvariant="italic">{</mml:mo><mml:mi mathvariant="normal">K</mml:mi><mml:mo mathvariant="italic">}</mml:mo></mml:mrow></mml:math></inline-formula>[Me<inline-formula><mml:math id="M1163" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>] <inline-formula><mml:math id="M1164" display="inline"><mml:mo>&lt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> TSi<inline-formula><mml:math id="M1165" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> <inline-formula><mml:math id="M1166" display="inline"><mml:mo>&gt;</mml:mo></mml:math></inline-formula> O<inline-formula><mml:math id="M1167" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">10</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>(OH)<inline-formula><mml:math id="M1168" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula>, Me <inline-formula><mml:math id="M1169" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> Ni<inline-formula><mml:math id="M1170" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, Mg<inline-formula><mml:math id="M1171" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, Co<inline-formula><mml:math id="M1172" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, Fe<inline-formula><mml:math id="M1173" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>; T <inline-formula><mml:math id="M1174" display="inline"><mml:mo>=</mml:mo></mml:math></inline-formula> Al<inline-formula><mml:math id="M1175" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>, Fe<inline-formula><mml:math id="M1176" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">3</mml:mn><mml:mo>+</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>,
Miner. Petrol., 85, 89–115, 2005.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib30"><label>30</label><?label 1?><mixed-citation>
Rieder, M., Cavazzini, G., D'Yakonov, Y. S., Frank-Kamenetskii, V. A.,
Gottardi, G., Guggenheim, S., Koval, P. V., Müller, G., Neiva, A. M. R.,
Radoslovich, E. W., Robert, J.-L., Sassi, F. P., Takeda, H., Weiss, Z., and
Wones, D. R.: Nomenclature of the micas, Can. Mineral., 36, 1–10, 1998.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib31"><label>31</label><?label 1?><mixed-citation>Righter, K., Dyar, M. D., Delaney, J. S., Vennemann, T. W., Hervig, R. L., and
King, P. L.: Correlations of octahedral cations with OH<inline-formula><mml:math id="M1177" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>, O<inline-formula><mml:math id="M1178" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mrow><mml:mn mathvariant="normal">2</mml:mn><mml:mo>-</mml:mo></mml:mrow></mml:msup></mml:math></inline-formula>,
Cl<inline-formula><mml:math id="M1179" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula>, and F<inline-formula><mml:math id="M1180" display="inline"><mml:msup><mml:mi/><mml:mo>-</mml:mo></mml:msup></mml:math></inline-formula> in biotite from volcanic rocks and xenoliths, Am.
Mineral., 87, 142–153, 2002.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib32"><label>32</label><?label 1?><mixed-citation>
Schingaro, E., Lacalamita, M., Scordari, F., and Mesto, E.: 3T-phlogopite
from Kasenyi kamafugite (SW Uganda): EPMA, XPS, FTIR, and SCXRD study, Am.
Mineral., 98, 709–717, 2013.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib33"><label>33</label><?label 1?><mixed-citation>
Scordari, F., Ventruti, G., Sabato, A., Bellatreccia, F., Della Ventura, G.,
and Pedrazzi, G.: Ti-rich phlogopite from Mt. Vulture (Potenza, Italy)
investigated by a multianalytical approach: Substitutional mechanisms and
orientation of the OH dipoles, Eur. J. Mineral., 18, 379–391, 2006.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib34"><label>34</label><?label 1?><mixed-citation>
Scordari, F., Schingaro, E., Ventruti, G., Lacalamita, M., and Ottolini, L.:
Red micas from basal ignimbrites of Mt. Vulture (Italy): Interlayer content
appraisal by a multi-methodic approach, Phys. Chem. Miner., 35, 163–174,
2008.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib35"><label>35</label><?label 1?><mixed-citation>Scordari, F., Schingaro, E., Lacalamita, M., and Mesto, E.: Crystal
chemistry of trioctahedral micas-2M<inline-formula><mml:math id="M1181" display="inline"><mml:msub><mml:mi/><mml:mn mathvariant="normal">1</mml:mn></mml:msub></mml:math></inline-formula> from Bunyaruguru kamafugite
(southwest Uganda), Am. Mineral., 97, 430–439, 2012.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib36"><label>36</label><?label 1?><mixed-citation>
Scordari, F., Schingaro, E., Ventruti, G., Nicotra, E., Viccaro, M., and
Mazziotti Tagliani, S.: Fluorophlogopite from Piano delle Concazze (Mt.
Etna, Italy): Crystal chemistry and implications for the crystallization
conditions, Am. Mineral., 98, 1017–1025, 2013.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib37"><label>37</label><?label 1?><mixed-citation>
Singha, M. and Singh, L.: Vibrational spectroscopic study of muscovite and
biotite layered phyllosilicates, Indian J. Pure Appl. Phys., 54, 116–122,
2016.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib38"><label>38</label><?label 1?><mixed-citation>
Tlili, A., Smith, D. C., Beny, J.-M., and Boyer, H.: A Raman microprobe study
of natural micas, Mineral. Mag., 53, 165–179, 1989.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib39"><label>39</label><?label 1?><mixed-citation>
Tutti, F. and Lazor, P.: Temperature-induced phase transition in phlogopite
revealed by Raman spectroscopy, J. Phys. Chem. Solids, 69, 2535–2539, 2008.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib40"><label>40</label><?label 1?><mixed-citation>
Uchida, E., Niikuma, D., and Watanabe, R.: Regional differences in the
chemical composition of cuneiform clay tablets, Archaeological Discovery, 3,
179–207, 2015.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib41"><label>41</label><?label 1?><mixed-citation>
Vedder, W.: Correlations between infrared spectrum and chemical composition
of mica, Am. Mineral., 49, 736–768, 1964.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib42"><label>42</label><?label 1?><mixed-citation>Velbel, M. A.: Formation of protective surface layers during silicate-mineral
weathering under well-leached, oxidizing conditions, Am. Mineral., 78,
405–414, 1993.
 </mixed-citation></ref><?xmltex \hack{\newpage}?>
      <ref id="bib1.bib43"><label>43</label><?label 1?><mixed-citation>
Waeselmann, N., Schlüter, J., Malcherek, T., Della Ventura, G., Oberti,
R., and Mihailova, B.: Nondestructive determination of the amphibole
crystal-chemical formulae by Raman spectroscopy: One step closer, J. Raman
Spectrosc., 51, 1530–1548, 2020.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib44"><label>44</label><?label 1?><mixed-citation>
Wang, A., Freeman, J. J., and Jolliff, B. L.: Understanding the Raman spectral
features of phyllosilicates, J. Raman Spectrosc., 46, 829–845, 2015.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib45"><label>45</label><?label 1?><mixed-citation>
Wang, Y. Y., Gan, F. X., and Zhao, H. X.: Inclusions of black-green serpentine
jade determined by Raman spectroscopy, Vib. Spectrosc., 66, 19–23, 2013.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib46"><label>46</label><?label 1?><mixed-citation>
Watenphul, A., Burgdorf, M., Schlüter, J., Horn, I., Malcherek, T., and
Mihailova, B.: Exploring the potential of Raman spectroscopy for
crystallochemical analyses of complex hydrous silicates: II. Tourmalines,
Am. Mineral., 101, 970–985, 2016a.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib47"><label>47</label><?label 1?><mixed-citation>
Watenphul, A., Schlüter, J., Bosi, F., Skogby, H., Malcherek, T., and
Mihailova, B.: Influence of the octahedral cationic-site occupancies on the
framework vibrations of Li-free tourmalines, with implications for
estimating temperature and oxygen fugacity in host rocks, Am. Mineral., 101,
2554–2563, 2016b.</mixed-citation></ref>
      <ref id="bib1.bib48"><label>48</label><?label 1?><mixed-citation>
Zazoff, P. (Ed.): Die antiken Gemmen – Handbuch der Archäologie, C.H.
Beck'sche Verlagsbuchhandlung, Munich, Germany, ISBN 3406088961, 1983 (in German).</mixed-citation></ref>

  </ref-list></back>
    <!--<article-title-html>Non-destructive determination of the biotite crystal chemistry using Raman spectroscopy: how far we can go?</article-title-html>
<abstract-html/>
<ref-html id="bib1.bib1"><label>1</label><mixed-citation>
Bendel, V. and Schmidt, B. C.: Raman spectroscopic characterisation of
disordered alkali feldspars along the join
KAlSi<sub>3</sub>O<sub>8</sub>-NaAlSi<sub>3</sub>O<sub>8</sub>: application to natural sanidine and
anorthoclase, Eur. J. Mineral., 20, 1055–1065, <a href="https://doi.org/10.1127/0935-1221/2009/0021-1856" target="_blank">https://doi.org/10.1127/0935-1221/2009/0021-1856</a>, 2008.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib2"><label>2</label><mixed-citation>
Bersani, D. and Lottici, P. P.: Raman spectroscopy of minerals and mineral
pigments in archaeometry, J. Raman Spectrosc., 47, 499–530, 2016.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib3"><label>3</label><mixed-citation>
Brigatti, M. F., Frigieri, P., Ghezzo, C., and Poppi, L.: Crystal chemistry of
Al-rich biotites coexisting with muscovites in peraluminous granites, Am.
Mineral., 85, 436–448, 2000.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib4"><label>4</label><mixed-citation>
Brigatti, M. F., Kile, D. E., and Poppi, M.: Crystal structure and crystal
chemistry of Lithium-bearing muscovite-2M<sub>1</sub>, Can. Mineral., 39,
1171–1180, 2001.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib5"><label>5</label><mixed-citation>
Brigatti, M. F., Affronte, M., Elmi, C., Malferrari, D., and Laurora, A.:
Trioctahedral Fe-rich micas: Relationships between magnetic behavior and
crystal chemistry, Am. Mineral., 100, 2231–2241, 2015.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib6"><label>6</label><mixed-citation>
Chang, I. F. and Mitra, S. S.: Long wavelength optical phonons in mixed
crystals, Adv. Phys., 20, 359–404, 1971.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib7"><label>7</label><mixed-citation>
Corradini, M., de Ferri, L., and Pojana, G.: Spectroscopic characterization
of commercial pigments for pictorial retouching, J. Raman Spectrosc., 52,
35–58, 2021.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib8"><label>8</label><mixed-citation>
El Halim, M., Daoudi, L., El Ouahabi, M., Rousseau, V., Cools, C., and
Fagel, N.: Mineralogical and geochemical characterization of archaeological
ceramics from the 16th century El Badi Palace, Morocco, Clay Miner.,
53, 459–470, 2018.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib9"><label>9</label><mixed-citation>
Gianfagna, A., Scordari, F., Mazziotti-Tagliani, S., Ventruti, G., and
Ottolini, L.: Fluorophlogopite from Biancavilla (Mt. Etna, Sicily, Italy):
Crystal structure and crystal chemistry of a new F-dominant analog of
phlogopite, Am. Mineral., 92, 1601–1609, 2007.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib10"><label>10</label><mixed-citation>
Hawthorne, F. C.: Short-range atomic arrangements in minerals. I: The
minerals of thze amphibole, tourmaline and pyroxene supergroups, Eur. J.
Mineral., 28, 513–536, <a href="https://doi.org/10.1127/ejm/2016/0028-2538" target="_blank">https://doi.org/10.1127/ejm/2016/0028-2538</a>, 2016.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib11"><label>11</label><mixed-citation>
Hawthorne, F. C., Welch, M. D., Della Ventura, G., Liu, S., Robert, J.-L., and
Jenkins, D. M.: Short-range order in synthetic aluminous tremolites. An
infrared and triple-quantum MAS NMR study, Am. Mineral., 85, 1716–1724,
2000.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib12"><label>12</label><mixed-citation>
Hradil, D., Píšková, A., Hradilová, J., Bezdička, P.,
Lehrberger, G., and Gerzer, S.: Mineralogy of Bohemian green earth pigment
and its microanalytical evidence in historical paintings, Archaeometry, 53,
563–586, 2011.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib13"><label>13</label><mixed-citation>
Kodama, H., Ross, G. J., Iiyama, J. T., and Robert, J.-L.: Effect of layer
charge location on potassium exchange and hydration of micas, Am. Mineral.,
59, 491–495, 1974.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib14"><label>14</label><mixed-citation>
Kroumova, E., Aroyo, M. I., Perez-Mato, J. M., Kirov, A., Capillas, C.,
Ivantchev, S., and Wondratschek, H.: Bilbao Crystallographic Server: useful
databases and tools for phase-transition studies, Phase Transit., 76, 155–170,
2003.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib15"><label>15</label><mixed-citation>
Lacalamita, M., Schingaro, E., Scordari, F., Ventruti, G., Fabbrizio, A.,
and Pedrazzi, G.: Substitution mechanisms and implications for the estimate
of water fugacity for Ti-rich phlogopite from Mt. Vulture, Potenza, Italy,
Am. Mineral., 96, 1381–1391, 2011.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib16"><label>16</label><mixed-citation>
Lacalamita, M., Schingaro, E., Mesto, E., Zaccarini, F., and Biagioni, C.:
Crystal-chemistry of micas belonging to the yangzhumingite-fluorophlogopite
and phlogopite-fluorophlogopite series from the Apuan Alps (northern
Tuscany, Italy), Phys. Chem. Miner., 47, 54, <a href="https://doi.org/10.1007/s00269-020-01118-2" target="_blank">https://doi.org/10.1007/s00269-020-01118-2</a>, 2020.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib17"><label>17</label><mixed-citation>
Laurora, A., Brigatti, M. F., Mottana, A., Malferrari, D., and Caprilli, E.:
Crystal chemistry of trioctahedral micas in alkaline and subalkaline rocks:
A case study from Mt. Sassetto (Tolfa district, Latium, central Italy), Am.
Mineral., 92, 468–480, 2007.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib18"><label>18</label><mixed-citation>
Leissner, L., Schlüter, J., Horn, I., and Mihailova, B.: Exploring the
potential of Raman spectroscopy for crystalochemical analyses of complex
hydrous silicates: I. Amphiboles, Am. Mineral., 100, 2682–2694, 2015.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib19"><label>19</label><mixed-citation>
Li, X., Zhang, C., Behrens, H., and Holtz, F.: Calculating biotite formula from electron microprobe analysis data using a machine learning method based on principal components regression, Lithos 356–357, 105371, <a href="https://doi.org/10.1016/j.lithos.2020.105371" target="_blank">https://doi.org/10.1016/j.lithos.2020.105371</a>, 2020.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib20"><label>20</label><mixed-citation>
Libowitzky, E. and Beran, A.: IR spectroscopic characterization of hydrous
species in minerals, in: Spectroscopic methods in mineralogy, edited by:
Beran, A. and Libowitzky, E., EMU Notes in Mineralogy, Eötvös
University Press, Budapest, 227–279, <a href="https://doi.org/10.1180/EMU-notes.6.6" target="_blank">https://doi.org/10.1180/EMU-notes.6.6</a>, 2004.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib21"><label>21</label><mixed-citation>
Loh, E.: Optical vibrations in sheet silicates, J. Phys. C Solid State, 6, 1091–1104, 1973.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib22"><label>22</label><mixed-citation>
McKeown, D. A., Bell, M. I., and Etz, E. S.: Raman spectra and vibrational
analysis of the trioctahedral mica phlogopite, Am. Mineral., 84, 970–976,
1999.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib23"><label>23</label><mixed-citation>
Mihailova, B., Schlüter, J., and Harter-Uibopuu, K.: Inscribed gems:
Material profiling beyond visible examination, in: Exploring written
artefacts: Objects, methods and concepts, edited by: Quenzer, J. B., De
Gruyter, Berlin, Boston, 229–244, <a href="https://doi.org/10.1515/9783110753301-012" target="_blank">https://doi.org/10.1515/9783110753301-012</a>, 2021.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib24"><label>24</label><mixed-citation>
Milke, R.: Geomaterials in the manuscript archive: The composition of
writing sands and the regional distribution of writing-sand types in
SW-Germany and northern Switzerland, 14th to 19th century, Eur. J.
Mineral., 24, 759–770, 2012.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib25"><label>25</label><mixed-citation>
Momma, K. and Izumi, F.: VESTA: a three-dimensional visualization system for
electronic and structural analysis, J. Appl. Crystallogr., 41, 653–658,
2008.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib26"><label>26</label><mixed-citation>
Prencipe, M., Mantovani, L., Tribaudino, M., Bersani, D., and Lottici, P. P.:
The Raman spectrum of diopside: a comparison between <i>ab initio</i> calculated and
experimentally measured frequencies, Eur. J. Mineral., 24, 457–464, 2012.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib27"><label>27</label><mixed-citation>
Redhammer, G. J., Beran, A., Schneider, J., Amthauer, G., and Lottermoser,
W.: Spectroscopic and structural properties of synthetic micas on the
annite-siderophyllite binary: Synthesis, crystal structure refinement,
Mössbauer, and infrared spectroscopy, Am. Mineral., 85, 449–465, 2000.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib28"><label>28</label><mixed-citation>
Redhammer, G. J., Amthauer, G., Lottermoser, W., and Roth, G.: Quadrupole
splitting distribution of Fe<sup>2+</sup> in synthetic trioctahedral micas,
Hyperfine Interact., 141/142, 345–349, 2002.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib29"><label>29</label><mixed-citation>
Redhammer, G. J., Amthauer, G., Lottermoser, W., Bernroider, M., Tippelt, G.,
and Roth, G.: X-ray diffraction and <sup>57</sup>Fe – Mössbauer spectroscopy
of synthetic trioctahedral micas {K}[Me<sub>3</sub>]&thinsp; &lt; &thinsp;TSi<sub>3</sub>&thinsp; &gt; &thinsp;O<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub>, Me&thinsp; = &thinsp;Ni<sup>2+</sup>, Mg<sup>2+</sup>, Co<sup>2+</sup>, Fe<sup>2+</sup>; T&thinsp; = &thinsp;Al<sup>3+</sup>, Fe<sup>3+</sup>,
Miner. Petrol., 85, 89–115, 2005.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib30"><label>30</label><mixed-citation>
Rieder, M., Cavazzini, G., D'Yakonov, Y. S., Frank-Kamenetskii, V. A.,
Gottardi, G., Guggenheim, S., Koval, P. V., Müller, G., Neiva, A. M. R.,
Radoslovich, E. W., Robert, J.-L., Sassi, F. P., Takeda, H., Weiss, Z., and
Wones, D. R.: Nomenclature of the micas, Can. Mineral., 36, 1–10, 1998.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib31"><label>31</label><mixed-citation>
Righter, K., Dyar, M. D., Delaney, J. S., Vennemann, T. W., Hervig, R. L., and
King, P. L.: Correlations of octahedral cations with OH<sup>−</sup>, O<sup>2−</sup>,
Cl<sup>−</sup>, and F<sup>−</sup> in biotite from volcanic rocks and xenoliths, Am.
Mineral., 87, 142–153, 2002.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib32"><label>32</label><mixed-citation>
Schingaro, E., Lacalamita, M., Scordari, F., and Mesto, E.: 3T-phlogopite
from Kasenyi kamafugite (SW Uganda): EPMA, XPS, FTIR, and SCXRD study, Am.
Mineral., 98, 709–717, 2013.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib33"><label>33</label><mixed-citation>
Scordari, F., Ventruti, G., Sabato, A., Bellatreccia, F., Della Ventura, G.,
and Pedrazzi, G.: Ti-rich phlogopite from Mt. Vulture (Potenza, Italy)
investigated by a multianalytical approach: Substitutional mechanisms and
orientation of the OH dipoles, Eur. J. Mineral., 18, 379–391, 2006.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib34"><label>34</label><mixed-citation>
Scordari, F., Schingaro, E., Ventruti, G., Lacalamita, M., and Ottolini, L.:
Red micas from basal ignimbrites of Mt. Vulture (Italy): Interlayer content
appraisal by a multi-methodic approach, Phys. Chem. Miner., 35, 163–174,
2008.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib35"><label>35</label><mixed-citation>
Scordari, F., Schingaro, E., Lacalamita, M., and Mesto, E.: Crystal
chemistry of trioctahedral micas-2M<sub>1</sub> from Bunyaruguru kamafugite
(southwest Uganda), Am. Mineral., 97, 430–439, 2012.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib36"><label>36</label><mixed-citation>
Scordari, F., Schingaro, E., Ventruti, G., Nicotra, E., Viccaro, M., and
Mazziotti Tagliani, S.: Fluorophlogopite from Piano delle Concazze (Mt.
Etna, Italy): Crystal chemistry and implications for the crystallization
conditions, Am. Mineral., 98, 1017–1025, 2013.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib37"><label>37</label><mixed-citation>
Singha, M. and Singh, L.: Vibrational spectroscopic study of muscovite and
biotite layered phyllosilicates, Indian J. Pure Appl. Phys., 54, 116–122,
2016.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib38"><label>38</label><mixed-citation>
Tlili, A., Smith, D. C., Beny, J.-M., and Boyer, H.: A Raman microprobe study
of natural micas, Mineral. Mag., 53, 165–179, 1989.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib39"><label>39</label><mixed-citation>
Tutti, F. and Lazor, P.: Temperature-induced phase transition in phlogopite
revealed by Raman spectroscopy, J. Phys. Chem. Solids, 69, 2535–2539, 2008.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib40"><label>40</label><mixed-citation>
Uchida, E., Niikuma, D., and Watanabe, R.: Regional differences in the
chemical composition of cuneiform clay tablets, Archaeological Discovery, 3,
179–207, 2015.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib41"><label>41</label><mixed-citation>
Vedder, W.: Correlations between infrared spectrum and chemical composition
of mica, Am. Mineral., 49, 736–768, 1964.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib42"><label>42</label><mixed-citation>
Velbel, M. A.: Formation of protective surface layers during silicate-mineral
weathering under well-leached, oxidizing conditions, Am. Mineral., 78,
405–414, 1993.

</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib43"><label>43</label><mixed-citation>
Waeselmann, N., Schlüter, J., Malcherek, T., Della Ventura, G., Oberti,
R., and Mihailova, B.: Nondestructive determination of the amphibole
crystal-chemical formulae by Raman spectroscopy: One step closer, J. Raman
Spectrosc., 51, 1530–1548, 2020.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib44"><label>44</label><mixed-citation>
Wang, A., Freeman, J. J., and Jolliff, B. L.: Understanding the Raman spectral
features of phyllosilicates, J. Raman Spectrosc., 46, 829–845, 2015.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib45"><label>45</label><mixed-citation>
Wang, Y. Y., Gan, F. X., and Zhao, H. X.: Inclusions of black-green serpentine
jade determined by Raman spectroscopy, Vib. Spectrosc., 66, 19–23, 2013.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib46"><label>46</label><mixed-citation>
Watenphul, A., Burgdorf, M., Schlüter, J., Horn, I., Malcherek, T., and
Mihailova, B.: Exploring the potential of Raman spectroscopy for
crystallochemical analyses of complex hydrous silicates: II. Tourmalines,
Am. Mineral., 101, 970–985, 2016a.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib47"><label>47</label><mixed-citation>
Watenphul, A., Schlüter, J., Bosi, F., Skogby, H., Malcherek, T., and
Mihailova, B.: Influence of the octahedral cationic-site occupancies on the
framework vibrations of Li-free tourmalines, with implications for
estimating temperature and oxygen fugacity in host rocks, Am. Mineral., 101,
2554–2563, 2016b.
</mixed-citation></ref-html>
<ref-html id="bib1.bib48"><label>48</label><mixed-citation>
Zazoff, P. (Ed.): Die antiken Gemmen – Handbuch der Archäologie, C.H.
Beck'sche Verlagsbuchhandlung, Munich, Germany, ISBN 3406088961, 1983 (in German).
</mixed-citation></ref-html>--></article>
